Saturday, 4 April 2026

Paasnacht 2026

Beste vrienden

Vannacht vieren we de Paasnacht, dat doen we elk jaar. Maar dít jaar is het anders dan andere jaren. Voor het eerst in lange tijd wordt ook bij ons de oude, traditionele band tussen de Paasnacht en de doop hersteld.

Door de geschiedenis van de Kerk heen doopte de Kerk de doopleerlingen bij uitstek in de nacht van Pasen. En als we naar de symbolen, de lezingen en rituelen kijken, snappen we waarom. De rituelen verwijzen er allemaal naar. Álles draait om licht, water en woorden van bevrijding. We horen het verhaal over het Joodse volk dat door de Rode Zee trekt en in het Evangelie vinden we het lege graf.

Dát is wat de doop is, we gaan door het water heen – een teken van de dood – om verlicht en bevrijd te worden. Het oude laten we achter, dat gaat dood. Het nieuwe leven, daar bekleden we ons mee.

De doop staat zo centraal in de Paaswake dat je je zelfs een beetje moet afvragen waar al die rituelen heengaan, waar ze naar verwijzen, als er niet in die nacht zèlf gedoopt wordt. Het is een beetje alsof je één voor één alle verkeersborden voorbij ziet komen, maar de bestemming staat je niet zo voor ogen. En het hernemen van de doopbeloften is mooi, maar toch nèt wat anders.

Door de geschiedenis van de Kerk heen is door vele omstandigheden de Paaswake in onbruik geraakt. De band met het doopsel werd ook vergeten. Meestal werd de Paaswake al gevierd op zaterdagochtend, en er was bijna niemand bij! Pas in de jaren vijftig heeft Paus Pius XII gezegd: “de Wake moet terugkomen!” Dat was de eerste grote verandering die leidde tot de vernieuwing van de liturgie bij en na het Concilie.

In een samenleving waar nog bijna iedereen als kind gedoopt was, werden er natuurlijk sowieso maar weinig volwassenen gedoopt. Dopen kan maar één keer! De Paaswake en de doop op de Paasnacht herstellen is één ding, daadwerkelijk zien dat iemand eens gedoopt werd, een ander. Daar gaat veel tijd overheen.

In kathedralen en grote stadskerken gebeurde het wel, maar lokaal was het ieder voor zich, op een zondag die zo eens uitkwam. Er was nog geen gebruik om het te doen, mensen zagen er tegenop. (“Het duurt al zo lang! :'( " )

Onze bisschop heeft nu gezegd: toetreders zijn geen los fenomeen meer, geen enkelingen die zo incidenteel eens binnenlopen. Het is nu een vaste, terugkerende groep, elk jaar weer. We hebben kunnen horen en lezen in de media dat het aantal dopelingen al een aantal jaren stijgt.

Het is geen losse bevlieging meer. Er ontstaat een structuur.

De doop van volwassenen is vanaf nu dus in principe in de Paasnacht.

In Nederland zijn er vannacht bijna zeshonderd volwassen dopelingen. In ons kleine bisdom dertig, waarvan maar liefst acht in onze regio (Etten-Leur, Zevenbergen, Oudenbosch en Zundert) waarvan drie volwassenen in onze parochie met één kind erbij. Die worden vanavond gedoopt. We mogen dankbaar voor de gave die God aan de Kerk geeft. Hopelijk gaan we dit vaker zien in de komende Paasnachten! Voor het gevoel duurt het dan misschien ook wat minder lang. ( ;) )

Beste dopelingen, zo kom ik tot jullie! Ik vraag jullie zo naar voren. Jullie hebben je samen voorbereid in de catechesegroep in de afgelopen maanden. We hebben veel geleerd, maar de belangrijkste les is: de doop is niet het einde van het proces, maar een begin. Na de nodige kilometers te hebben afgelegd start nu een reis die je leven mag vervullen: opgenomen worden in nieuw leven mogen we het oude achter ons laten.

Wij allen wensen jullie veel zegen toe in de reis die jullie aangaan. Met blijdschap zien we dat de Heer jullie bij ons opneemt.

Amen.