Kom en zie!

 In die tijd stond Johannes daar,
met twee van zijn leerlingen.
Hij richtte het oog op Jezus die voorbijging en sprak: “Zie het Lam Gods.”
De twee leerlingen hoorden hem dat zeggen
en gingen Jezus achterna.
Jezus keerde zich om
en toen Hij zag, dat zij Hem volgden, vroeg Hij hun: “Wat verlangt gij?”
Ze zeiden tot Hem:
“Rabbi
– vertaald betekent dit: Meester –
waar houdt Gij U op?”
Hij zei hun:
“Gaat mee om het te zien.”
Daarop gingen zij mee
en zagen waar Hij zich ophield.
Die dag bleven zij bij Hem.
Het was ongeveer het tiende uur.
Andreas, de broer van Simon Petrus, was één van die twee,
die het gezegde van Johannes hadden gehoord
en Jezus achterna waren gegaan.
De eerste, die hij ontmoette, was zijn broer Simon
tot wie hij zei:
“Wij hebben de Messias
– dat vertaald betekend: de Gezalfde –
gevonden”
en hij bracht hem bij Jezus.
Jezus zag hem aan en zeide:
“Gij zijt Simon, de zoon van Johannes;
gij zult Kefas genoemd worden,
dat betekent: Rots.”

 

Broeders en zusters,

Stelt u zich voor dat u een heel goed boek gelezen heeft met allemaal mooie tips over hoe het leven anders kan. Zo`n zelfhulpboek zeg maar. U kent het soort boeken wel, er worden er best veel van verkocht, vooral in januari.

Zeg, u heeft zo`n boek gelezen en u bent daar heel enthousiast over, over wat de schrijver te zeggen heeft en u heeft het gevoel: Dit boek zou goed zijn voor iedereen:

Dan kun je twee dingen doen: je kan continu mensen over dat boek vertellen en zeggen hoe slim de schrijver wel niet is, dat u als het ware reclame gaat maken – en dat werkt…. Een beetje, zoals dat gaat hè, met reclame.

Of je kan geduld hebben en de lessen uit dat wijze boek toepassen, soms een keer iets zeggen, over dat boek, niet teveel, en na verloop van tijd komen er mensen naar je toe en zeggen: wat is er gebeurd, je ziet er anders uit! Alsof je je veel beter voelt dan vorig jaar. En dat je dan zegt, ja, goed gezien. Er is echt superveel veranderd en kom eens eten dan vertel ik je er over en laat ik je zien , wat ik nu allemaal anders doe en wat dat voor mij betekent dat alles nu anders gaat.

Ik kan u zeggen: aan het eind van die avond nadat u samen lekker en gezond heeft gegeten, gaan uw vrienden naar huis met grote nieuwsgierigheid en interesse naar dat boek waar u het over had. En de volgende dag wordt dat boek besteld, bij de lokale boekwinkel natuurlijk, want die bezorgt gewoon aan huis.

En wie weet gaat er dan bij hen ook veel veranderen, en worden weer andere mensen nieuwsgierig. En gaan vragen stellen. Er is geen betere reclame dan mond tot mond reclame.

Dat is een beetje wat er gebeurt met Jezus en de leerlingen van Johannes die bij hem langs komen.

Twee leerlingen van Johannes de Doper ontmoeten Jezus en raken overtuigd van wie Hij is, de Messias en vertellen dat verder. Het Evangelie draait vandaag om drie woorden:

Komen, zien, getuigen  

Die gaan we even uitpakken:

Alles begint met Komen. Jezus staat niet op het marktplein, op een kratje, om met veel lawaai de aandacht op zichzelf te vestigen. Hij heeft geen reclamebureau of PR-medewerkers in de arm genomen om hem “in de markt” te zetten. Hij komt gewoon voorbij gelopen, en het is Johannes de Doper die tegen zijn leerlingen zegt: kijk, zie je daar die man lopen – die is het Lam Gods, die gaat alles anders maken.

Dan komen de leerlingen in actie en willen wel eens zien wie dat dan is. Ze volgen Jezus, en Jezus laat zichzelf zien. Hij houdt geen moeilijke toespraken op straat maar nodigt ze bij hem thuis uit. Ze ontmoeten hem. Ze drinken een kopje koffie of eten een kleinigheidje. Daar is waar het gebeurt.  

Daar is waar ze beseffen wie Jezus is en wat Hij allemaal gaat doen, en dat niks hetzelfde gaat blijven. Het moet een heel indrukwekkend moment geweest zijn, want als ze terugkomen en Andreas zijn broer Simon ontmoet gaat hij direct over Jezus vertellen. Hij gaat getuigen! En Simon wil Hem dan natuurlijk ook zien!

Het voorbeeld van Jezus is besmettelijk!

Zo is het met alles wat de moeite waard is in het leven, maar vooral waar het gaat om de zaken van God. Je kan reclame maken tot je een ons weegt, en slimme slogans verzinnen om in glanzende glossies af te drukken, maar als je niet uitkijkt ben je maar één boodschap onder velen en verdwijnt je kostbare boodschap in het grote mediamoeras.

Maar als mensen zich uitgenodigd voelen, en dan komen om zelf te zien wat van waarde is, wie Jezus is, dan wordt alles anders. Dan worden ze geen passieve consumenten die met een muisklik iets bestellen, nee: het worden getuigen die zó aangesproken zijn door het Verhaal van Jezus dat ze daar anderen in willen laten delen. En als het echt niet anders kan, zelfs met woorden.

Zó is het begonnen met de Kerk, niet als gelikte marketingorganisatie, een flitsende start-up  aangestuurd door slimme managers met een diploma van Nyenrode, maar als lopend vuur dat overspringt van ontmoeting tot ontmoeting, van verhaal tot verhaal. En dat is de kracht van onze boodschap, want de ontmoeting met Jezus is niet ver weg, is niet lang geleden. Het is hier en nu, elke keer opnieuw.

En voor ons kunnen we dan die begrippen: komen, zien, getuigen ook op onszelf toepassen.

Zijn we uitnodigend? Kunnen mensen kennis met ons komen maken? Of sluiten we ons af, meer dan strikt genomen nodig is in deze moeilijke tijd?

Wat laten we van onszelf zien? Is er iets van ons geloof te merken in het dagelijks leven, zit daar iets in wat mensen opvalt, waar ze nieuwsgierig van worden? Wat hen aanspreekt? Of niet….?

En hoe staat het met onze eigen ontmoeting? Wie de Heer voor ons is, wat Hij betekent? Kunnen we daar over vertellen op een open en uitnodigende manier? En als we dat niet goed kunnen wordt het dan niet tijd dat we weer eens bij Hem komen, Hem weer eens ontmoeten? Dat kan altijd!

Komen, zien, en getuigen, zijn de drie delen van één weg. De weg die allen zijn uitgenodigd te gaan op weg naar Hem die ons roept. Jezus, de Heer.

Amen.  

 

Een levensreddend Medicijn..

In die tijd predikte Johannes:
“Na mij komt die sterker is dan ik,
en ik ben niet waardig mij te bukken
en de riem van zijn sandalen los te maken.
Ik heb u gedoopt met water,
maar Hij zal u dopen met de Heilige Geest.”
In die tijd vertrok Jezus uit Nazaret in Galilea
en liet zich in de Jordaan door Johannes dopen.
En op hetzelfde ogenblik dat Hij uit het water opsteeg,
zag Hij de hemel openscheuren
en de Geest als een duif op zich neerdalen.
En er kwam een stem uit de hemel:
“Gij zijt mijn Zoon,
mijn veelgeliefde;
in U heb Ik welbehagen.”

 

Stelt u zich voor broeders en zusters, dat we allen lijden aan een ernstige ziekte. Maar gelukkig is er een medicijn! Het is alleen zo, dat het in een opslag ver weg ligt en het kan nog een hele tijd duren voor we het krijgen.

En terwijl we wachten breekt er discussie uit. Zo gaat dat altijd. De één vertrouwt wat de boodschappers die zeggen dat ze het medicijn zèlf gezien hebben en weten hoe het werkt, terwijl de ander misschien denkt. “Mijn hele leven zijn mij al zoveel praatjes verteld, ik zie het nog maar even aan”

En als het medicijn er dan is, zul je zien dat de discussie nog niet klaar is! De zieken lijken wel opgeknapt maar zijn er geen enge bijwerkingen die je pas over lange tijd ziet? Het kan zelfs zijn dat je dingen in je leven moet veranderen als je het medicijn eenmaal genomen hebt! Een leefstijlverandering! Durven we dat wel aan?

Dan ís er een medicijn, en zijn er toch nog mensen zijn die het niet willen nemen of er wantrouwig tegenover staan. Of zelfs zeggen dat je beter ziek kan zijn dan beter, want wát er precies in dat medicijn is moeilijk uit te leggen.  

Uiteindelijk komt het op vertrouwen aan en ja, het zou niet de eerste keer zijn dat iemand daar misbruik van gemaakt heeft, van ons vertrouwen. Dan is het misschien wel te begrijpen dat iemand zegt: Mij niet gezien!  

Het is dan makkelijk om te denken: wat een domme mensen, zomaar dat medicijn overslaan. Maar ik begrijp het wel. We vinden het allemaal wel moeilijk om het goede te vinden, te aanvaarden en aan te nemen.  

We zien het goede soms duidelijk voor ons liggen maar we strekken onze handen er niet altijd naar uit. Misschien durf ik het niet zo goed, of wat zou de buurvrouw er wel niet van zeggen, of het komt ons nú net even niet uit

enz.

Als u dit niet gelooft, dat mensen zo denken, moet u kijken naar uw goede voornemens voor dit jaar.  Tien dagen geleden leek het allemaal zo helder, vanzelfsprekend. Over nog eens tien dagen staan we er misschien hoofdschuddend bij. Hoe dachten we dat allemaal te kunnen? Het voelt onmogelijk..

Deze lastige waarheid was iets waaraan ik moest denken toen ik het Evangelie van deze zondag las. Jezus wordt gedoopt door Johannes de Doper in de Jordaan en Hij krijgt niet alleen de erkenning en de goedkeuring van Johannes, maar in het laatste vers van God zelf.

 Jezus wordt goedgekeurd als medicijn voor alle ziektes die in ons hart leven. En Gods goedkeuring over Hem wordt luid en duidelijk geopenbaard. Geen stempeltje op een stuk papier, nee. Een open hemel, een luide stem en woorden die iedereen kan horen. Maar dit is nog maar het begin van het verhaal en niet het einde.

Door heel het Evangelie heen zullen horen over hoe Jezus vanuit die opdracht en erkenning van God rondgaat, wonderen doet die iedereen kan zien, spreekt met gezag…  En toch zullen de mensen om hem heen met maar moeilijk vinden om écht te vatten wie hij is. Zelfs zijn leerlingen zullen lange tijd niet goed begrijpen wie Jezus écht is en wat hij écht wil. Dat duurt heel lang voor dat ze daar zijn.

Dat is niet omdat er iets scheelt aan Jezus, dat de Stem van God niet duidelijk is, dat zijn voorbeeld en gezag tekortschiet. Nee. Het probleem zit in de hart van de mensen om Jezus heen, zelfs in zijn leerlingen. Ze kunnen niet op slag aanvaarden dat als Jezus is wie Hij zegt, als Jezus is wat hij doet, dan wordt álles maar dan ook álles heel anders.

Onze menselijke geest is daar niet helemaal op gebouwd om die bocht zomaar te kunnen nemen. Daar is geduld voor nodig. Ook bij ons. Want als we er voor open blijven staan wordt het duidelijk.

Want Jezus geeft nooit op. Ook als wij nog niet goed Ja kunnen zeggen tegen Hem, tegen alles wat goed is voor ons en voor anderen om ons heen, blijft Hij werken.

Zijn rijkdom, alles wat God ons geven wil, is er helemaal voor bedoeld om ons rijk te maken! Als wij ons oefenen om ons wijd open te stellen dan kan God ons rijker maken dan we ons voorstellen.

Rijk aan geloof, rijk aan hoop, rijk aan liefde. Alle dingen die er werkelijk toe doen!

De jackpot van de Oudejaarsloterij is misschien aan ons voorbij gegaan, broeders en zusters, maar dat geeft niet vergeleken met wat er nog op ons wacht!

Dan blijft nog de vraag: wat gaan wij doen met de rijkdom die we al hebben, de rijkdom die we nog gaan krijgen. Het is niet het soort die we in dit nieuwe jaar voor onszelf kunnen houden. Geen jackpot die we kunnen wegsluizen naar een bankrekening, en niks mee doen, behalve dat we om de zoveel tijd eens tevreden naar het bankafschrift kijken. Nee.

De rijkdom, het geneesmiddel van geloof, hoop, en liefde is er om te delen. Als we beter geworden zijn is het omdat we ooit ziek waren – en we genezen zijn.  Als we rijk zijn in Jezus, dan is dat omdat we ooit arm waren en rijkgemaakt zijn.  Er blijft veel armoede om ons heen. Hoeveel mensen zijn er niet die het misschien in de ogen van de wereld wel goed hebben, maar wat geloof, hoop en liefde betreft buiten liggen? In de kou.. onder de brug. We kunnen een levensreddend medicijn toch ook niet alleen voor onszelf bewaren? 

Moge dat onze opdracht zijn in het nieuwe jaar, dat we al het goede wat we ontvangen hebben, de schat aan geloof, hoop, en liefde,  mogen aanvaarden en mee doorgeven.

Dat zó de onvermoeibare rijkdom van Christus zijn weg vindt in de harten van álle mensen.

Door Christus onze Heer.

Amen.

Drie Lessen van Drie Koningen

 

Toen Jezus te Betlehem in Juda geboren was,
ten tijde van koning Herodes,
kwamen er te Jeruzalem Wijzen uit het oosten en vroegen:
“Waar is de pasgeboren koning der Joden?
Want wij hebben zijn ster in het oosten gezien
en zijn gekomen om Hem onze hulde te brengen.”
Toen koning Herodes dit hoorde werd hij verontrust en heel Jeruzalem met hem.
Hij riep alle hogepriesters en schriftgeleerden van het volk bijeen
en legde hun de vraag voor
waar de Christus moest geboren worden.
Zij antwoordden hem:
“Te Betlehem in Juda.
Zo immers staat er geschreven bij de profeet:
En gij Betlehem, landstreek van Juda,
gij zijt volstrekt niet de geringste onder de leiders van Juda,
want uit u zal een leidsman te voorschijn treden,
die herder zal zijn over mijn volk Israël.”
Toen ontbood Herodes in het geheim de Wijzen
en hij vroeg hun nauwkeurig naar de tijd
waarop de ster verschenen was.
Daarop zond hij hen naar Betlehem met de opdracht:
“Gaat een zorgvuldig onderzoek instellen naar het Kind,
en wanneer gij het gevonden hebt, bericht het mij dan,
opdat ook ik het hulde kan gaan brengen.”
Na de koning aanhoord te hebben vertrokken zij.
En zie, de ster die zij in het oosten gezien hadden, ging voor hen uit
totdat ze boven de plaats waar het Kind zich bevond
stil bleef staan.
Op het zien van de ster werden zij vervuld van overgrote vreugde.
Zij gingen het huis binnen,
zagen er het Kind met zijn moeder Maria
en op hun knieën neervallend betuigden zij het hun hulde.
Zij haalden hun schatten te voorschijn
en boden het geschenken aan:
goud, wierook en mirre.
En in een droom van Godswege gewaarschuwd
niet meer naar Herodes terug te keren,
vertrokken zij langs een andere weg naar hun land.

 

Broeders en zusters,

 

Als we blij zijn met iemand, als die persoon een mijlpaal bereikt heeft – een verjaardag of een behaald diploma of een nieuwe baan of huis, dan geven we graag een cadeau. Dat is fijn om te doen, cadeaus en aandacht geven aan andere mensen om ons heen. Zo delen we vreugde, over en weer.

Door te geven laten we in de praktijk zien dat we met elkaar verbonden zijn. In ons verhaal van deze zondag krijgen we te horen hoe belangrijk het is om die verbinding te zoeken, ook al ken je elkaar niet goed en kom je van ver.

En treurig genoeg, ook de omgekeerde les dat je soms niks goeds kan verwachten van mensen die verantwoordelijkheid hebben voor jouw bestaan. De mensen die boven je gesteld zijn.

We moeten dit verhaal over Herodes en de wijzen niet zo lezen alsof we te maken hebben met een krantenartikel. Het is allemaal niet letterlijk zó gebeurd. Het verhaal dat we lezen is heel precies  opgebouwd, en wel om ons een les te leren over goed en kwaad.

Het hele verhaal staat vol contrasten tussen Herodes, de boze koning en de wijzen uit het Oosten. Die de volkeren van waar ook ter wereld vertegenwoordigen. De wijzen, dat is een beetje de Verenigde Naties: mensen van overal vandaan die bij elkaar komen om op zoek te gaan naar de vrede in de wereld.

En daar tegenover staat dan de koning. Die de baas is in het land en eigenlijk bezig zou moeten zijn met het welzijn van al zijn mensen maar eigenlijk alleen maar bezig is met boze plannetjes.

Ik wil er een aantal contrasten eruit halen, er zijn er best veel, ik heb er zes geteld, misschien zijn er meer, maar ik wil er een paar uitplukken. En dan moet u maar komende week eens goed om u heen kijken of u die contrasten ook in ons eigen omgeving kan zien.

Drie contrasten wil ik er uithalen.

De eerste vinden we in het begin. De wijzen komen aan in Jeruzalem met blijde openheid , ze vertellen wat ze komen doen, dat ze naar Jezus op zoek zijn, de nieuwe koning. Want zijn teken stond in de hemel  (Het was niet te missen!) en zó melden ze zich bij de plaatselijke overheid. Die zullen de weg wel weten.

En in plaats daarvan treffen ze Herodes, en die weet van niks. Herodes doet niet aan blijde openheid maar aan angstige geheimhouding. Een nieuwe koning, zijn teken stond wereldwijd aan de hemel? Daar hebben ze in Jeruzalem in het paleis niks van gezien! In het geheim ondervraagt Herodes de wijzen.

Goede mensen zijn open en authentiek. Ze praten over wat hen bezighoudt. Natuurlijk, soms moet je tactvol zijn en sommige geheimen bewaar je in je hart, maar je probeert transparant te leven. Dat is wat goede mensen doen. Slechte mensen geloven daar niet in. Informatie is macht, en als je daar teveel van deelt kunnen anderen zien wat jij doet. Dat is heel gevaarlijk.

Als u ergens een organisatie tegenkomt, een overheidsdienst of een bisdom, een orde of een bedrijf waar een zwijgcultuur heerst. Waar je alleen zwartgelakte rapporten te zien krijgt.  Waar spreekverboden worden uitgedeeld alsof het snoepjes zijn en iedereen bang is om wat iedereen eigenlijk wel weet hardop te zeggen, dan zit het niet goed. Een groot contrast.

Tweede contrast: Herodes wil zelf “zorgvuldig onderzoek” laten doen, terwijl de Wijzen de weg laten wijzen door de kracht van boven.

Herodes en zijn trawanten hadden tijden niks gezien. Geen ster, geen verhaal van de herders. Niks was hen opgevallen aan wat er gebeurde in Bethlehem, maar nú is hij opeens geïnteresseerd in een “zorgvuldig onderzoek”.  Hij is zo goed als blind voor alles wat zijn eigenbelang niet raakt, maar als er gevaar in zicht is moet alles tot in het kleinste detail worden uitgezocht.

Zien we dat ook niet in onze samenleving? Men kan blind zijn voor alles wat verkeerd loopt in een  organisatie of bij de uitvoering van de wet. Maar als het verhaal rond gaat dat ergens een machteloze arme een tas boodschappen teveel krijgt van haar moeder is geen inzet te groot. Alles wordt dan uit de kast getrokken voor een Zorgvuldig Onderzoek!

De Wijzen daarentegen kijken naar boven.  Ze zijn wijs omdat ze niet geloven dat ze zélf alles het beste weten. Of zelf alles het beste kunnen onderzoeken. Ze laten zich leiden door de ster, vragen advies aan mensen en staan open voor wat God hen zegt. Ze zijn ontvankelijk en kunnen zich laten verrassen door wat er gebeurt. Omdat goede mensen werken uit vertrouwen worden ze soms ook voor de gek gehouden. Maar goede mensen staan er nooit alleen voor. Ze krijgen kracht van boven.

Ten derde: de wijzen gaan op zoek om de waarheid te vinden maar ook om er wat mee te doen. Ze zijn echt niet geïnteresseerd in de kleine koning zodat ze een wetenschappelijk artikel over hem kunnen schrijven. Ze komen om Hem te vinden, om hem eer te brengen en geschenken te geven. En een geschenk is een universeel woord in alle talen. Een geschenk geven betekent: wij horen bij elkaar. Jij bent er ook voor ons. Mensen van ver weg, van andere volkeren andere landen, waar je ouders nog nooit van hebben gehoord. Uit Afrika, Amerika en China en zelfs de moerassen van Nederland. Wij horen bij jou, en wat fijn dat jij er voor ons bent.

En wat geeft Herodes? Dat hoorden we eerder al op het feest van de Onnozele Kinderen. Herodes brengt geen geschenken, zelfs als hij wat geeft aan anderen is het om er zelf beter van te worden. Wat een akelig leven moet dat zijn, om zo eenzaam te zijn. Als Herodes iets brengt is het dood en geweld, precies het omgekeerde van wat de wijzen doen.

Broeders en zusters. Elke zondag krijgen we Gods wijsheid te horen in het Evangelie en nu we begonnen zijn in het nieuwe jaar wil ik u vragen: zet alles van Herodes buiten. Manipulatie, stiekemigheid, obsessies. Doe het weg. Zonder strik. In plaats daarvan beginnen we aan drie goede voornemens van de Wijzen. We zijn in blijdschap open naar anderen, we laten ons leiden door wat goed is, om wat wij hebben en wat wij doen als geschenk aan anderen te kunnen geven.

Mag zo 2021 een jaar van zegen worden. Voor onszelf en alle mensen om ons heen.

Amen, en zalig nieuwjaar!