Sunday, 24 May 2020

Geen Cruiseschip Maar Veldhospitaal


Evangelie (Joh. 17,1-11a)

In die tijd sloeg Jezus zijn ogen ten hemel en zei:
“Vader, het uur is gekomen.
Verheerlijk uw Zoon, opdat de Zoon U verheerlijke.
Gij hebt Hem immers macht gegeven over alle mensen
om eeuwig leven te schenken aan allen, die Gij Hem gegeven hebt.
En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen,
de enige ware God en Hem die Gij hebt gezonden: Jezus Christus.
Ik heb U op aarde verheerlijkt
door het werk te volbrengen, dat Gij Mij hebt opgedragen te doen.
Gij, Vader, verheerlijk Mij thans bij Uzelf
en geef Mij de heerlijkheid,
die Ik bij U had eer de wereld bestond.
Ik heb uw Naam geopenbaard aan de mensen,
die Gij Mij uit de wereld gegeven hebt.
U behoorden ze toe;
Mij hebt Gij ze gegeven en zij hebben uw woord onderhouden.
Nu weten zij, dat al wat Gij Mij gegeven hebt, van U komt.
Want de boodschap, die Gij Mij hebt meegedeeld,
heb Ik hun meegedeeld,
en zij hebben ze aangenomen en naar waarheid erkend,
dat Ik van U ben uitgegaan,
en zij hebben geloofd, dat Gij Mij hebt gezonden.
Ik bid voor hen.
Niet voor de wereld bid Ik,
maar voor hen, die Gij Mij gegeven hebt, omdat zij U toebehoren.
Al het mijne is van U en het uwe is van Mij.
Zo ben Ik in hen verheerlijkt.
Ik blijf niet langer in de wereld, zij echter blijven in de wereld,
terwijl Ik naar U toe kom.”

Verkondiging:

Broeders en zusters, beste mensen thuis.

Het evangelie dat we vandaag lezen hoort bij een lange redevoering van Jezus, het is best een moeilijke tekst. Maar het gaat er over dat er twee geesten, we zouden ook kunnen zeggen twee machten of twee principes zijn waar we mee te maken hebben

De geest van eenheid en de geest van verdeeldheid.
De geest van eenheid moet bij de Kerk horen, want dat is de geest van God. De geest van verdeeldheid leeft in de wereld en doet het omgekeerde van wat God wil. Die geest zet mensen tegen elkaar op. Het is de geest die mensen er om bezorgd maakt of ze toch wel precies krijgen, tot op de gram afgemeten, waar we “recht” op zouden hebben. Het is de geest van angst voor anderen, die ook wel eens iets zouden kunnen krijgen wat jij wil hebben. 

Van die verdeeldheid hebben we de afgelopen weken veel kunnen zien, op radio en televisie. Daar waren weer veel mensen met meningen te zien en te horen die zich tekort gedaan voelden, en vooral vonden dat een ánder maar moest inschikken. 

Zo las ik gisteren dat alle veiligheidsmaatregelen onzin waren, zo zei een professor uit Amsterdam, want alleen oude en ongezonde mensen gaan er volgens hem aan dood. En die mensen zijn toch overbodig, want die kosten alleen maar geld. 

Verdeeldheid en egoïsme staan nooit ver van elkaar af, want als je vooral aan jezelf denkt dan zijn anderen maar een last of een bedreiging. Wie zo in het leven staat is een “kind van de wereld”, heeft de geest van de wereld aangenomen. 

U moet niet raar staan te kijken als zulke professors morgen weer iets anders zeggen want wie de geest van verdeeldheid omarmt raakt zelf ook verdeeld. Dan weet je ’s ochtends niet meer wat je ’s avonds in het praatprogramma vinden moet. 

Niks om jaloers op te zijn dus.

Onder de kinderen van het licht, het Volk van God, mag een andere Geest heersen. De Geest van Eenheid. Dat wil niet zeggen dat er nooit verdeeldheid is, maar wel dat als we die bemerken die áltijd pijn doet. Als we geen pijn meer voelen onder verdeeldheid dan zijn we kinderen van de wereld geworden, dus laten we vooral oplettend blijven!

Over de Geest van Eenheid kunnen we een paar dingen zeggen:
1.   De Geest van Eenheid houdt God en de mensen bij elkaar. Door de Heilige Geest kunnen we altijd dicht bij God blijven, kunnen we ontdekken wat zijn wil is voor ons leven. Door de Heilige Geest vinden we toegang tot wat de Bijbel ons wil zeggen en door de Heilige Geest zijn er de werkzame sacramenten van de Kerk die dé manier zijn waarop God zich nu aan de wereld meedeelt. Zonder die Geest van Eenheid zouden we maar verweesd rondlopen. Dan geloof je op maandag zus en op dinsdag zo. Dat biedt geen perspectief. Zo raak je opgesloten in jezelf.
2.   
          De Geest van Eenheid houdt de Kerk bij elkaar. Alle mensen die geraakt zijn door het verhaal van God en de mensen horen bij elkaar. Met al hun verschillen en waar ze ook wonen – of in welke eeuw – we hebben allemaal een band. Er kunnen soms stevige meningsverschillen zijn, maar haat, afkeer en afscheiding – dat heeft geen plaats onder ons. Er kunnen ook geen A- of B- parochianen zijn. Geen mensen waarvan we zeggen “jij bent jong en gezond, jij mag vooraan staan” en “u bent maar oud en ziek en ik heb geen tijd voor u”. Als we merken dat we dat toch doen moeten we ons weer richten op de Heilige Geest, en onze oren sluiten voor die geest van de wereld die toch weer is binnengesiepeld.
3.  
          De Geest van de Eenheid roept ons op om ons in te zetten voor de samenleving, om daar verdeeldheid te beperken en mensen tot eenheid en solidariteit op te roepen. De Kerk getuigt ervan dat álle mensen een onopgeefbare waardigheid hebben die losstaat van je achtergrond, je geloof, je geslacht of je leeftijd. De Kerk moet er op aandringen dat mensen dus ook niet afgeschreven mogen worden, dat verwondt namelijk de waardigheid van mensen.

Het is niet aan de Kerk om kandidaten op te stellen of verkiezingscampagnes te voeren. Maar de Kerk kan ook niet zeggen dat ze niks met de wereld te maken heeft of de wereld maar aan haar lot moet overlaten. Alsof wij als op een soort gezellig religieus cruiseschip naar de overkant kunnen varen, terwijl de landen waar je langsvaart allemaal in brand staan.

Broeders en zusters, wij zijn geen cruiseschip, wij zijn een veldhospitaal. Voor iedereen.

Laten we dus blijven geloven, hopen en liefhebben, dan kunnen we die Geest van Eenheid in ons sterker maken, en als we leven in de Geest van Eenheid worden we zelf ook authentieker, sterker in het geloof, sterker in de omgang met anderen. Dan gaat ook ons leven niet meer om ons eigen ikje draaien maar om iedereen met wie we in verbinding staan. Dan krijgen we kracht om ook in moeilijke tijden trouw te blijven aan onze roeping, om ons te verenigen met God, in de Kerk voor álle mensen.

Amen.


Mededeling

De bisschoppenconferentie in Nederland heeft een nieuw protocol opgesteld waarmee het kerkelijk leven langzaam weer kan worden opgestart.
De nieuwe regels maken het weer mogelijk dat vanaf 1 juni er weer in kleine kring -tot 30 personen – weer missen kunnen worden gevierd, en per 14 juni – Sacramentsdag – kan er weer communie worden uitgereikt. Dit zal nog niet op de ons bekende manier zijn omdat er veel voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen, maar het ís weer mogelijk. Gelukkig.
Als u wilt deelnemen aan een eucharistieviering moet u van te voren contact opnemen met het secretariaat zodat u op de bezoekerslijst kunt worden geplaatst. Dat is helaas tijdelijk nodig.
Het uitreiken van de communie zal er in het begin wat onwennig uitizien. De communie zal worden uitgereikt met een hostietang en met een beschermend schild tussen de priester en de gelovige.
Dat voelt erg ongemakkelijk. Maar het kunnen ontvangen van de Heer onder de gedaante van brood moet belangrijker zijn dan onze gehechtheid aan hoe de dingen tot afgelopen maart gingen.
De pastores en het parochiebestuur hopen op uw medewerking in deze kwetsbare tijd.
Dank u wel.

Wednesday, 20 May 2020

Ik ben met u alle dagen tot aan het einde van de wereld


evangelie: Mt. 28, 16-20
Mij is alle macht gegeven in de hemel en op aarde.

De Heer zij met u.
En met uw geest.
Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Matteüs.
Lof zij U, Christus.

In die tijd begaven de elf leerlingen zich naar Galilea,
naar de berg, die Jezus hun aangewezen had.
Toen zij Hem zagen,
wierpen zij zich in aanbidding neer;
sommigen echter twijfelden.
Jezus trad nader en sprak tot hen:
“Mij is alle macht gegeven in de hemel en op aarde.
Gaat dus en maakt alle volkeren tot mijn leerlingen
en doopt hen
in de Naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest
en leert hun te onderhouden alles wat Ik u bevolen heb.
Ziet, Ik ben met u
alle dagen tot aan de voleinding der wereld.”
 
Woord van de Heer.
Wij danken God.

Broeders en zusters en beste mensen thuis.

Ziet, ik ben met U alle dagen tot aan de voleinding van de wereld.
Deze afsluitende woorden van het Evangelie van vandaag zetten me al een paar dagen aan het denken. Vooral in deze dagen van thuiswerken en afwachting. Van een goeddeels stilgevallen maatschappelijk leven. Veel mensen voelen zich eenzaam.

De mens is niet geschapen om alleen te zijn. We leven uit de relaties met de mensen om ons heen. U moet mij maar vergeven als ik zeg: “het nieuwe normaal” is misschien wel nieuw – maar het wordt nooit normaal. De kerk, de samenleving – dat zijn de mensen van bij elkaar , niet de mensen van anderhalve meter.

We moeten ons aan alle veiligheidsregels houden om te voorkomen dat we zelf ziek worden of – erger nog – andere mensen onbedoeld aansteken. Maar het zijn regels voor de huidige noodsituatie – niet een nieuw “normaal”.

Gelukkig is er één die zich niets aantrekt van deze regels, en die dat ook niet hoeft. Jezus Christus is met ons, alle dagen, tot aan de voleinding van de wereld. God is ons dichter nabij dan wij ons kunnen voorstellen. Hij kent ons beter dan wij onszelf kennen. En in het horen van het Woord van God en in het ontvangen van de sacramenten verenigt Christus zichzelf met ons.
Het is dan ook met enige blijdschap dat ik vandaag kan zeggen dat de lange winter waarin de gelovigen niet konden deelnemen aan de liturgie en de communie niet konden ontvangen voorbij gaat. Gisteravond ontvingen alle priesters van het bisdom de nieuwste protocollen die door de bisschoppenconferentie zijn opgesteld.

Deze maken het weer mogelijk dat vanaf 1 juni er weer in kleine kring -tot 30 personen – weer missen kunnen worden gevierd, en per 14 juni – Sacramentsdag – kan er weer communie worden uitgereikt. Dit zal nog niet op de ons bekende manier zijn omdat er veel voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen, maar het ís weer mogelijk. Gelukkig.

Het zal in het begin onwennig zijn, en er een beetje vreemd uitzien. De communie kan worden uitgereikt met een hostietang en met een beschermend schild tussen de priester en de gelovige en het zal nog wel even duren voor dat al die maatregelen in werking zijn. Maar het kunnen ontvangen van de Heer is belangrijker dan onze gehechtheid aan hoe de dingen tot afgelopen maart gingen.

In ons katholieke geloof is Christus aanwezigheid in het sacrament dé meest eminente, nadrukkelijke vorm van Zijn aanwezigheid onder de mensen. We vieren vandaag zijn Hemelvaart, maar Hemelvaart betekent niet dat we nu in een anderhalve lichtjaar maatschappij leven met Jezus Christus, dat Hij nu verheven in de Hemel onbereikbaar ver weg voor ons is.

Hij blijft bij ons, alle dagen, tot aan de voleinding van de wereld. En één van de manieren dat Hij bij ons is, en bij ons wil zijn is door het sacrament, door de heilige Communie.

Laten we dan op deze dag, de dag dat wij vieren dat Jezus ook vanuit de hemel bij ons is uitzien naar die dag, over een paar weken, dat we hem ontvangen kunnen, en volmondig zeggen kunnen: Hij is met ons, alle dagen tot aan de voleinding van de wereld.

Amen.

Saturday, 16 May 2020

De Geest van Waarheid


Evangelie, Joh. 14:15-21
In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen:
“Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden.
Dan zal de Vader op mijn gebed u een andere Helper geven
om voor altijd bij u te blijven:
de Geest van de waarheid,
voor wie de wereld niet ontvankelijk is,
omdat zij Hem niet ziet en niet kent.
Gij kent Hem,
want Hij blijft bij u en zal in u zijn.
Ik zal u niet verweesd achterlaten:
Ik keer tot u terug.
Nog een korte tijd en de wereld ziet Mij niet meer;
gij echter zult Mij zien,
want Ik leef en ook gij zult leven.
Op die dag zult gij weten, dat Ik in de Vader ben
en gij in Mij en Ik in u.
Wie mijn geboden onderhoudt, die hij heeft ontvangen,
hij is het die Mij liefheeft.
En wie Mij liefheeft, zal door mijn Vader bemind worden;
ook Ik zal hem beminnen en Ik zal Mij aan hem openbaren.”

Verkondiging

Broeders en zusters, beste mensen thuis

We leven in de dagen voor Hemelvaart en Pinksteren. We lezen in het Evangelie over de Heer die zijn leerlingen voorbereid op wat komen gaat, of béter: wíe er komt. De Heilige Geest. 

Jezus blijft na zijn Verrijzenis niet eindeloos onder de leerlingen. Hij moet de leerlingen de ruimte geven dat zij in vrijheid Kerk kunnen zijn zonder verweesd achter te blijven. Hoe gaat dat in zijn werk?

Een woord dat direct opvalt is het gebruik van het woord ‘liefde’. De Helper, de Heilige Geest komt als antwoord op ónze liefde. De liefde waarmee wij in de wereld staan. De Heilige Geest komt niet als ongewenst en ongemakkelijk cadeau van een vreemde tante. Zo`n cadeau dat ruimte inneemt en dat je niet stilletjes naar de kringloopwinkel kan brengen – zoals we met lastige cadeaus plegen te doen. Een vreemd object dat in ons opgeruimde huisje binnendringt en ons confronteert met iemand aan wie we niet  herinnerd willen worden. Nee, zo iets is het niet. 

De Heilige Geest is een geschenk van God, de Geest is Gods aanwezigheid in de Kerk en de wereld. En Gods aanwezigheid is de aanwezigheid van liefde en waarheid. Wie in de liefde is en in de liefde blijft leert ook de waarheid kennen over God en de wereld. 

In het Evangelie staat ook dat “de wereld” die waarheid niet kent. Bedoeld wordt hier de wereld niet als het geheel van de schepping, maar de mentaliteit van de wereld. De wereld van “markt en strijd” waarin mensen alleen kunnen overleven als ze elke dag opnieuw vechten om status en macht. Dat is een strijd die nooit afloopt, een race waarvan de finish elke dag opnieuw opschuift. 

Paus Franciscus waarschuwt vaak voor “de geest van de wereld”, en dit is dan wat hij bedoelt. Een liefdeloze wereld waarin eigenbelang heerst en de ‘verliezers’ van het spel worden afgeschreven en buitengeworpen. Een wereld waarin je niks krijgt maar naar alles moet streven.  

Als die geest van de wereld in de kerk gaat heersen, met priesters en leken die onderling en tegen anderen vechten om status, invloed en macht dan wordt het getuigenis van liefde en waarheid ongeloofwaardig. Dan wordt alles wat we te geven hebben, en wat is dat toch veel, één product onder velen op de religieuze marktplaats. 

Dan win je misschien de wereld voor je – voor eventjes - maar wat heb je daaraan als je je ziel verliest? 

Laten we maar blijven wie we zijn. De familie van de Heer, door de Heilige Geest verbonden met Gods Liefde en Gods Waarheid. 

Als we in Gods Liefde en Gods Waarheid blijven, blijven we trouw aan wie ze zijn, kunnen we er in vrijheid zijn voor alle mensen om ons heen – zonder bijgedachte aan winst of rendement – en blijven we verbonden met Jezus Christus. In zijn Woord, in de Geest en door het Sacrament dat we ook nu blijven vieren zijn wij allemaal met Hem verbonden.
Zo zullen wij dan leven. Wij in Hem, en Hij in ons. 

Amen.