Wednesday, 13 October 2021

Verkondiging Engelse Mis 17 oktober 2021

 

James and John, the sons of Zebedee, came to Jesus and said to him,
"Teacher, we want you to do for us whatever we ask of you." 
He replied, "What do you wish me to do for you?"
They answered him, "Grant that in your glory
we may sit one at your right and the other at your left." 
Jesus said to them, "You do not know what you are asking. 
Can you drink the cup that I drink or be baptized with the baptism with which I am baptized?"
They said to him, "We can." Jesus said to them, "The cup that I drink, you will drink,
and with the baptism with which I am baptized, you will be baptized;
but to sit at my right or at my left is not mine to give
but is for those for whom it has been prepared." 
When the ten heard this, they became indignant at James and John. 
Jesus summoned them and said to them,
"You know that those who are recognized as rulers over the Gentiles
lord it over them,
and their great ones make their authority over them felt. 
But it shall not be so among you.
Rather, whoever wishes to be great among you will be your servant;
whoever wishes to be first among you will be the slave of all. 
For the Son of Man did not come to be served
but to serve and to give his life as a ransom for many."

 

Dear friends,

 

You wouldn`t say by the look of me but I`m actually on holiday. The thought was I’d use up the last remaining days off that remained from 2020. Then Father Jacques called and said “would I inconvenience you terribly if you could take the service this Saturday and I said, “no, no problem, I`ll combine it with a bit of a day trip and maybe go to a museum or such.”

After I hung up I realized, I also had to write a sermon. Which is actual work. Which I had not planned for.

Well sometimes we have to … qualify our plans a bit.

That being said it’s a beautiful, deep reading we get today. One of the many where the disciples function as a kind of foil. Examples as to what not to do in order to find the deeper meaning of the words and example of Christ.

And the subject of today is what I would call spiritual authority, or spiritual power – so to say. It’s not a subject that’s being touched on often. But it should. It should.

Every religious tradition is in some way involved in the project of bringing heaven and earth, the higher and the lower in concord, in contact with each other. And each religious tradition has another vision as to how to bring this about.

Many pagan traditions, or forms of shamanism seek to reach out to the spiritual powers imbuing nature, in order to appease them or somehow bind them. So bringing about an armistice between the spiritual and the secular.

In Islam the phrase “as above so below” is taken fairly literally. There is a vey clear Will of God, which translates itself into a system of political authority and a detailed legal framework. If only people would subject themselves to that there would be peace and justice, and the chasm between heaven and earth would be much more manageable. Well it’s not badly thought out, that. It makes  a lot of sense!

But in Christianity we live and learn through the example of Jesus Christ who in Himself unites God and man. He breaks down this barrier, not through force on His part but through the way of renunciation. In Jesus’ case through suffering, and death. This is how he manifests his power over life and death at Easter.

This may be a bit tricky to wrap our head around. Because it is so paradoxical. But human existence ís paradoxical and seldom straightforward.

Think about some examples and it begins to look more recognizable:  

The more you obsessively seek control over others and grasp for absolute security, absolute safety the more insecure your life becomes, the more crazy risks, unknown variables seem to pop up from everywhere.

People who never want to commit themselves, in the name of their personal freedom, become slaves to their most inconsequential desires, become unfree.

The more you try and chase after happiness, and look for more and more of it, the less happiness you find. On the contrary, people who make that their life project usually turn out a bit sad.

If you try and grasp at things, try and force them into a direction where they are not meant to go, the  more things turn into their opposite and it hits you in the face.

So too with spiritual power, spiritual strength, it is much the same thing. It can be only found through the way of renunciation. You can`t get it as John and James are trying by means of, basically, a charter. “I Jesus, invest you with this spiritual authority over such and such and so many people”, and that they can then strut about with bejeweled mitres on their heads and saying “what ho, better get on your knees look at this golden seal on this Grand Charter: it says “EMPEROR JESUS” right there, look that’s his coat of arms right there”

Well Halloween is coming up in a few weeks, and there’s a horror story for you right there.

How terrible that would be, as if you could leech off divine power, smuggle  it as contraband to this earthly realm and then lord it about in God’s name – with the best of intentions of course.

No, with Jesus, if you want to share in his life and his power, you need to “to drink from the chalice He drinks from”, and you need to do it willingly, you need to do it out of love, you can`t do it instrumentally, as a means to an end.

You see this sometimes with powerful people, politicians, you can find examples in history.  At least one who only ate vegetables, abstained from alcohol and tobacco, imposed basically occult spiritual disciplines on himself. Not in order to find life though, but in order to bewitch his people, wield power over them.

Through instrumental use of spiritual discipline, it is – in principle – possible to develop a terrible charisma, a dark power and a horrible influence over people

We would not call these people black magicians, but in reality – that is how they function, that is what they do.  

But life ís paradoxical. People who desire absolute power and sacrifice everything to get it will find power, a great deal of it – and all that power will work for their destruction. And sadly that of a lot of innocent bystanders as well.

The true way of renunciation is the opposite of this.

It is a way of love, it is a way of kindness, it is a true charisma that attracts people because they recognize there are those who have love and life to share. It does not bring fear, but inspires. Brings life. That path begins by not seeking yourself, not thinking you always have to “look out for number one”. And once you start out on this path it will carry you far, you would be surprised as to what you will be capable of. You can`t begin to imagine it. You will find great strength, and once you find it you won`t even think about manipulating it for your own ends, because that strength exists for the sake of others.

We need not be scared or intimidated of that path, because as you find strength through renunciation you will also find peace in the knowledge that through Christ we do our part in reconciling our life on Earth with the eternal presence of God who gives life to us all.

Amen.

 

Saturday, 9 October 2021

Een Obstakel op de Weg

 Toen Jezus zich weer op weg begaf
kwam er iemand aanlopen,
die zich voor Hem op de knieën wierp en vroeg: “Goede Meester,
wat moet ik doen om het eeuwig leven te verwerven?”
Jezus antwoordde:
“Waarom noemt ge Mij goed?
Niemand is goed dan God alleen.
Ge kent de geboden:
Gij zult niet doden,
gij zult geen echtbreuk plegen,
gij zult niet stelen,
gij zult niet vals getuigen,
gij zult niemand te kort doen,
eer uw vader en uw moeder.”
Hij gaf Hem ten antwoord:
“Dit alles heb ik onderhouden van mijn jeugd af.”
Toen keek Jezus hem liefdevol aan en sprak:
“Eén ding ontbreekt u;
ga verkopen wat ge bezit en geef het aan de armen,
daarmee zult ge een schat bezitten in de hemel,
en kom dan terug om Mij te volgen.”
Dit woord ontstelde hem en ontdaan ging hij heen,
omdat hij vele goederen bezat.
Toen liet Jezus zijn blik gaan over zijn leerlingen en zei tot hen:
“Hoe moeilijk is het voor degenen die geld hebben
het Koninkrijk Gods binnen te gaan!”
De leerlingen stonden verbaasd over wat Jezus zei.
Daarom herhaalde Hij:
“Kinderen,
wat is het moeilijk het Koninkrijk Gods binnen te gaan.
Voor een kameel is het gemakkelijker
door het oog van een naald te gaan
dan voor een rijke in het Koninkrijk Gods te komen.”
Toen waren ze nog meer verbijsterd en ze zeiden tot elkaar:
“Wie kan dan nog gered worden?”
Jezus keek hen aan en zei:
“Dit ligt niet in de macht der mensen, maar wel in die van God:
want voor God is alles mogelijk.”
Daarop nam Petrus het woord en zei:
“Zie, wij hebben alles prijsgegeven om U te volgen.”
Jezus antwoordde:
“Voorwaar, Ik zeg u:
“Er is niemand die huis, broers, zusters,
moeder, vader, kinderen of akkers
om Mij en om de Blijde Boodschap heeft prijsgegeven,
of hij ontvangt nu, in deze tijd, het honderdvoud
aan huizen, broers, moeders, kinderen en akkers,
zij het ook gepaard met vervolgingen,
en in de toekomstige wereld het eeuwige leven.”

 

Beste vrienden,

 

We hoeven de krant maar open te slaan en de verhalen over geld en goed springen tevoorschijn. De huizenprijzen zijn gestegen – en dat is goed of slecht nieuws afhankelijk van of u een huis heeft of juist niet, en de energieprijzen rijzen de pan uit. Dat lijkt mij eerder slecht nieuws dan goed – tenzij u aandelen Gazprom op de plank hebt liggen.

Om ons heen zien we zowel puissante rijkdom als schrijnende armoede. En het nieuws van de dag suggereert dat die tweedeling alleen maar groter zal worden. Als dit gebeurt zullen rijkdom en armoede woorden worden die met hardheid en verbittering uitgesproken worden. Hoe groter de kloof tussen arm en rijk, des te groter de afstand tussen mensen.

En dan komt vanzelf de vraag naar boven of onze rijkdom of onze armoede over onze band met God zegt.

In de tijd van Jezus was het zoals op zoveel tijde en plaatsen het geval dat een “dubbeltje” geen “kwartje” werd. Wie arm was werd zelden rijk, en wie rijk was moest er uit alle macht voor zorgen dat hij niet van de maatschappelijke ladder afviel. Want eenmaal omlaag gevallen was een beklimming vaak niet meer mogelijk.

Het geloof van het Joodse volk had – heel verstandig - een tweezijdige verhouding met armoede en rijkdom. Allereerst werd rijkdom aangevoeld als iets goeds, als een zegen van God. Tegelijkertijd moest ook de rijke zijn verantwoordelijkheden nemen en armoede was niet iets schandaligs. Integendeel de Bijbelse uitdrukking: ‘de arme van God’ werd een soort embleem voor de ware gelovige: de mens die niet steunt op eigen verdienste maar openstaat voor alles wat God hem geeft.  

Het evangelie van vandaag is er dan ook niet om armoede te gaan romantiseren of rijkdom op zich te veroordelen. Er is wat anders aan de hand.

Jezus ontmoet een rijke jongeman, en misschien ziet u het al voor u. Zo`n jongen met zo`n golvend kapsel, een poloshirt en een beetje schreeuwerige BMW. En zo`n irritante jr , “goede meestejr, wat moet ik doen om gejred te wojrden”. Maar als we dat beeld in ons hoofd laten, worden we al voorgesorteerd door onze eigen vooroordelen. Let op hoor! Hij is helemaal niet zo vervelend als wij denken.

Integendeel: het is écht een hele aardige jongen. Hij noemt Jezus goede meester, hij is dus bereid om naar Hem te luisteren! En hij houdt zich aan de Wet van Mozes. En niet zo maar een klein beetje. We hebben geen reden om er aan te twijfelen. Hij is niet slecht, niet egoïstisch. Rijkdom is niet in zichzelf verkeerd.

Maar als Jezus hem zegt, wat er voor jou nog ontbreekt is dat je afstand doet van wat je hebt – wordt hij bedroefd. Dát is een stap die hij nog niet kan zetten. Hij botst tegen een grens op in zijn leven en gaat weg. Voor nu. Zouden we hem nog een keer terug zien?

De Duitse predikant Dietrich Bonhoeffer schreef over dit stuk in de Bijbel dat het voor God niet genoeg is om goed te zijn. Je kan God niet ontmoeten enkel door goede dingen te doen. Goede dingen, aardig zijn, dat is heel belangrijk, niemand houdt van slechte dingen. Maar voor navolging van Jezus is het niet genoeg. Dat vraagt veel meer.

Navolging van Jezus begint volgens hem bij gehoorzaamheid, het opvolgen van de opdracht die je krijgt. Die hoef je niet per sé te begrijpen. Dat komt later. Voor Petrus is het de opdracht om de netten van je vissersboot achter je te laten , om over het water te lopen. Het kan de opdracht zijn om de doden de doden te laten begraven. Je hoeft het niet te begrijpen want het gaat om het wegwerken van een obstakel, en een obstakel dat je je hele leven bij je draagt is een obstakel die je niet ziet. Of liever: je ziet het wel, maar je ziet niet dat het een obstakel is.

Iemand moet je dat vertellen, die persoon is Jezus. Navolging, geloof, dat zijn pas mogelijkheden als je iets van je afgelegd hebt, als je je werkelijk open stelt ­– en je kan je niet openstellen zonder breuk met je voorgaande comfortabele leventje. Je kan Jezus niet goede meester noemen en dan vervolgens niet doen wat Hij zegt. Er zal iets moeten schuiven. Voor de één is dat zijn rijkdom of zijn angst om iets kwijt te raken, voor een ander kan dat juist een onuitgesproken afgunst zijn, of jaloezie. Het kan iets zichtbaars of juist onzichtbaars zijn – het gaat er niet om wát het is, en of het is in zichzelf goed of slecht is, het gaat er om of het voor ons een obstakel is om Jezus te volgen.

Maar zolang het obstakel op de weg blijft liggen kun je niet mee op pad. Dan blijf je steeds je eigen kringetje draaien. Je ziet zelf niet duidelijk wat het is want je bent er al volledig aan gewend. Iemand anders moet het je zeggen. En als Jezus je het zegt weet je zeker dat het klopt.

Als je op Hem hoort, want dat is wat gehoorzaamheid betekent – aandachtig luisteren en dan een stap zetten – kunnen wij een nieuwe weg inslaan: een weg van geloof en navolging, een weg van vernieuwing. Een weg die ons de zin van het leven laat zien.

Mogen wij dan ingegeven krijgen wat ons te doen staat, en de moed in ons hart voelen om die eerste stap te zetten naar de Heer.

 

Amen.

 

Saturday, 25 September 2021

Hel en Verdoemenis

 

In die tijd zei Johannes tot Jezus:
“Meester, we hebben iemand, die ons niet volgt,
in uw Naam duivels zien uitdrijven,
en we hebben getracht het hem te beletten,
omdat hij geen volgeling van ons was.”
Maar Jezus zei:
“Belet het hem niet,
want iemand, die een wonder doet in mijn Naam,
zal niet zo grif ongunstig over Mij spreken.
Wie niet tegen ons is, is voor ons.
Als iemand u een beker water te drinken geeft,
omdat gij van Christus zijt, voorwaar Ik zeg u:
zijn loon zal hem zeker niet ontgaan.
Maar als iemand
een van deze kleinen die geloven, aanleiding tot zonde geeft,
het zou beter voor hem zijn
als men hem een molensteen om de hals deed en in zee wierp.
Dreigt uw hand u aanleiding tot zonde te geven,
hak ze af;
het is beter voor u verminkt het leven binnen te gaan
dan in het bezit van twee handen in de hel te komen,
in het onblusbaar vuur.
Het is beter voor u kreupel het leven binnen te gaan
dan in het bezit van twee voeten in de hel te worden geworpen.
Het is beter voor u met één oog het Rijk Gods binnen te gaan
dan in het bezit van twee ogen in de hel te worden geworpen,
waar hun worm niet sterft en het vuur niet gedoofd wordt.”

 Beste vrienden,

We horen vandaag harde woorden van Jezus. Woorden waar je bang van zou kunnen worden. Als we zulke woorden tegenkomen moeten we goed opletten. Wat is er dan aan de hand? Wat zeggen die woorden écht. Wat zegt ónze reactie erop?  

In uw kindertijd bent u misschien wel eens met hel en verdoemenis bedreigd  als u een verboden ding toch deed, of geen enthousiasme had voor iets wat juist wél moest. Ik denk niet dat dat voor u een fijne herinnering was. Als dit heel vaak gebeurt kom je daar als kind zelfs beschadigd uit.

Dreigen is meestal geen fijne manier om je zin te krijgen. Als je moet teruggrijpen op dwang heb je het pleit eigenlijk al verloren. Het werkt misschien eventjes, maar de weerzin en opstand die je oproept blijven nog heel lang doorwerken.

Dat zie je goed terug in landen die gebouwd waren op dwang. Als u in Duitsland op vakantie bent en u bent eerst in het westen en dan in het oosten zie je veel verschil. Oost-Duitsers zijn zelfs dertig jaar na de Wende allergisch voor autoriteit en voelen vaker wantrouwen als iemand hen vraagt iets te doen waar ze geen zin in hebben. Zolang werkt regeren door dwang en dreiging door.

Als we ons bedreigd voelen gaan de luiken dicht in ons hoofd. Daar voel je je niet vrijer door. En als we ons bedreigd voelen ín de kerk of zelfs dóór de kerk dan gaat het helemaal mis. We moeten dus goed kijken wat hier gebeurt in dit evangelie.

De kerk heeft altijd als regel gehad dat je in principe elke zondag naar de kerk moet komen. U kent dat misschien nog wel van vroeger. Daar zijn goede redenen voor. Niet in het minst dat als we maar een keer af en toe komen de woorden van God in isolement gaan zien en ze dan niet goed kunnen begrijpen. Deze zondag, is dat risico extra groot.

Als we deze woorden in isolement lezen gaan ze een eigen leven leiden en dat is ongezond. Geen enkele tekst staat op zichzelf er gaat altijd iets vooraf en er komt altijd wat na. Vorige week hoorden we wat er aan vooraf ging. Weet u het nog?

De apostelen ruziën over wie de grootste is onder hen en Jezus zet dan een kind in hun midden en zegt tegen hen, wees maar niet bezig met wie de belangrijkste moet zijn maar wees als zo`n kind.

Weet u het nog?

Maar wat doen de apostelen nadat ze die mooie, wijze les van Jezus krijgen? Die gaan buiten op straat iemand lastig vallen die andere mensen geneest in de naam van Jezus. Dat is wat geesten uitdrijven hier betekent. Mensen genezen van hun ziektes. Ze denken nog steeds dat álles alleen om hen draait. En ze zijn boos. Ze zijn boos omdat een buitenstaander wél mensen kan genezen, terwijl we eerder in het Marcusevangelie kunnen lezen dat het de apostelen zélf niet lukt. Ze kunnen dit niet op eigen houtje. En wat hadden ze dat graag gekund. Misschien is dát het gene wat ze het meeste willen. Naast de grootste zijn. Ministers in het kabinet van Koning Jezus.

Zelf mensen genezen. Niet alleen toekijken hoe Jezus dat doet. Het zélf doen.

Ik denk dat we kunnen raden waarom de Heer hen die kracht nog niet gegeven heeft. Want als ze dat zouden kunnen worden die ego’s nog groter. Het tegen elkaar opbieden gaat dan nóg harder door. Maar oh wat zouden ze het graag willen, om zo te bewijzen dat ze groter zijn dan anderen.

En dan is er een buitenstaander. Die geneest. Zelf geneest. In naam van Jezus.

Beste vrienden, de twaalf zijn ziedend. Bitter van afgunst.

En zij zijn het die de harde woorden van Jezus te horen krijgen.

Want Jezus gaat hen een belangrijke opdracht geven, om de Kerk te leiden, en dat kan alleen goed gaan als ze niet denken dat het om hén draait

Als je jezelf namelijk groter en groter maakt – maak je ánderen kleiner en kleiner. Op een gegeven moment zijn die anderen zo klein dat ze er voor jou  niet meer toe doen. Als je je zó gedraagt dan nemen mensen aanstoot aan je en gaan ze het geloof verliezen. Die bitterheid gaan ze nog lang met zich meedragen, misschien zelfs doorgeven.

Ik denk dat er wel voorbeelden genoeg liggen in de recente geschiedenis beste vrienden. Binnen en buiten de Kerk van mensen die andere mensen opjagen door dwang en dreiging. Er zijn slechte priesters, er zijn slechte bisschoppen. Dat is niks nieuws, dat is altijd zo geweest. Als u een middeleeuws schilderij ziet over het Laatste Oordeel zal het u opvallen; er wordt altijd een stevig contingent priesters, bisschoppen en kardinalen aan het spit geregen.  

Wie macht heeft in de Kerk moet al voorzichtig zijn. Maar wie macht wil in de Kerk, en daar de grootste wil zijn -  de grootste in een parochie, de grootste in het bisdom, de grootste in de curie in Rome…. - die is in groot gevaar.

Dus ja, Jezus dreigt met hel en verdoemenis, maar hij bedreigt niet zomaar gewone mensen om hem heen. Hij zet zijn hak niet op de nek van kleine mensen. Integendeel, Hij wijst mensen die macht willen over anderen op de consequenties van wat er in hun hart leeft.  

Dat vuur van afgunst, dat vuur van valse ambitie wat nu al in hen  brandt, dat vuur wordt werkelijkheid en dat vuur maakt alles in je leven kapot – lichaam en ziel gaan daaraan onderdoor. En aan het einde van de rit heb je niks bereikt.

Je kan beter gehandicapt zijn dan toegeven aan dat vuur van afgunst en machtswellust, dát is veel minder erg.

Mocht u afgunstig zijn, of verteerd worden door valse ambitie (niet positieve ambitie, die iets constructiefs bereiken wil, maar de valse die anderen klein wil maken of houden), als u dat voelt. Ga onder een koude douche staan, word vrijwilliger in het bejaardentehuis (en probeer niet de grootste vrijwilliger te worden, of voorzitter van de vrijwilligersraad!), verzin een rustige hobby maar in Godsnaam zet geen stap verder op die weg. Zij is heilloos.

We zijn allemaal door God geschapen en geroepen om belangrijke dingen te doen. Grote en kleine belangrijke dingen. We zijn al belangrijk voor God – in alles wat we uit liefde doen – we hoeven het niet meer te worden.

Moge dat inzicht ons vrede geven en vreugde in alles wat we doen, door Christus de Heer.

Amen.