Thursday, 11 May 2023

Zesde Zondag Paastijd A

 

Evangelie, Joh. 14:15-21

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen:
“Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden.
Dan zal de Vader op mijn gebed u een andere Helper geven
om voor altijd bij u te blijven:
de Geest van de waarheid,
voor wie de wereld niet ontvankelijk is,
omdat zij Hem niet ziet en niet kent.
Gij kent Hem,
want Hij blijft bij u en zal in u zijn.
Ik zal u niet verweesd achterlaten:
Ik keer tot u terug.
Nog een korte tijd en de wereld ziet Mij niet meer;
gij echter zult Mij zien,
want Ik leef en ook gij zult leven.
Op die dag zult gij weten, dat Ik in de Vader ben
en gij in Mij en Ik in u.
Wie mijn geboden onderhoudt, die hij heeft ontvangen,
hij is het die Mij liefheeft.
En wie Mij liefheeft, zal door mijn Vader bemind worden;
ook Ik zal hem beminnen en Ik zal Mij aan hem openbaren.”

 

Verkondiging

 

Beste vrienden,

 

 

We leven in de dagen voor Hemelvaart en Pinksteren. We lezen in het Evangelie over de Heer die zijn leerlingen voorbereid op wat komen gaat, of béter: wíe er komt. De Heilige Geest. 

 

Jezus blijft na zijn Verrijzenis niet eindeloos onder de leerlingen. Hij moet de leerlingen de ruimte geven dat zij in vrijheid kerk kunnen zijn zonder verweesd achter te blijven. Maar hoe gaat dat in zijn werk? Hoe blijf je verbonden met God als Jezus hier niet meer rondloopt?

 

Een woord dat direct opvalt is ‘liefde’. De Helper, de Heilige Geest komt als antwoord op ónze liefde voor Jezus, de liefde waardoor wij in de wereld kunnen blijven staan en waardoor wij zijn geboden onderhouden. Dat is een hele Bijbelse gedachte. Alles draait hier om het verbond.

 

Het thema dat je liefde – voor God en de naaste - niet los verkrijgbaar is maar altijd verbonden moet zijn met wat je doet heeft hele oude Bijbelse papieren. In Exodus en Deuteronomium lezen we al dat God zijn zegen schenkt aan mensen die “Mij lief hebben en mijn geboden onderhouden”. Liefhebben en geboden onderhouden: dát is het kenmerk van het verbond. Net zoals dat bij het oude verbond van Sinaï hoorde, zo hoort dat nu bij het vernieuwde verbond dat zichtbaar wordt in Jezus.

 

De Heilige Geest die ons gegeven wordt, komt dus niet als ongewenst en ongemakkelijk cadeau. Als een raar geschenk van een beetje  vreemde tante. Zo`n cadeau dat veel ruimte inneemt en je niet stilletjes naar de kringloopwinkel kan brengen. De Geest is geen vreemd object dat ons huis binnendringt en ons confronteert met iemand aan wie we niet  herinnerd willen worden. Nee, zo iets is het niet. 

 

De Heilige Geest is een geschenk van God. De Geest is Gods aanwezigheid in de kerk en de wereld. En Gods aanwezigheid borgt de aanwezigheid van liefde en waarheid. De Geest is zegel van het vernieuwde verbond.

 

Nu zal Jezus’ vernieuwde verbond niet van de één op de andere dag overal werkzaam zijn. Zelfs na tweeduizend jaar niet. In het Evangelie staat immers ook dat “de wereld” de waarheid van Jezus niet kent.

 

Met “de wereld” wordt echter niet alles en iedereen op deze planeet bedoeld, maar de mensen met een wereldse mentaliteit. Die zijn de wereld voor Johannes. Deze wereld is “de wereld van markt en strijd” waarin je  alleen kan overleven als je elke dag opnieuw het gevecht om status en macht aangaat. Die strijd loopt nooit af, die race wordt nooit écht door iemand gewonnen. Dat is “de wereld”.

 

Paus Franciscus waarschuwt vaak tegen deze “geest van de wereld”, en dit is dan wat hij bedoelt. Hij waarschuwt tegen een liefdeloze wereld waarin eigenbelang heerst en de ‘verliezers’ van het spel worden afgeschreven en buitengeworpen. Een wereld waarin je niks krijgt maar naar alles moet streven.

 

Paus Franciscus waarschuwt zo vaak tegen de geest van de wereld. Omdat die nooit heel erg ver weg is. Die kan ook in de kerk gaan heersen. Sterker nog. De deuren van de kerk staan vaak wijd open voor die geest. En dat is niks nieuws. Dat was er vroeger toen bisschoppen zich gedroegen als vorsten en ministers en de telefoon konden oppakken en gingen vertellen naar welke zender je (niet) mocht luisteren, en hoe de fractie van de RK Staatspartij moest stemmen.  

 

Díe tijd is gelukkig voorbij, maar de geest van de wereld is nooit weg. Die is er ook nu nog. Hij ziet er alleen anders uit. Die geest kun je bijvoorbeeld zien als priesters en leken onderling en tegen anderen gaan vechten om status, invloed en macht.

De geest van de wereld toont zich ook als je denkt dat als je maar goede bedoelingen hebt, zelfs als je vertrekt vanuit je inspiratie vanuit het christelijk geloof je dan in de eerste plaats naar macht moet streven of zelfs geweld mag gebruiken om andere mensen te dwingen het goede doen. Het doel is immers goed! “Je bent toch niet voor het kwaad? Dan moet je wel met ons meedoen! Wie niet voor ons is, is voor het kwaad!” Dat soort slogans hoor je dan.

 

Als we zoiets tegenkomen is het niet altijd makkelijk om daar de geest van de wereld in te zien. Want zulke denkbeelden, zulke groepen  kunnen mensen heel erg enthousiasmeren. Ze kunnen daar werkelijk in vuur en vlam van geraken. Ze krijgen enorm veel energie!

Daarmee vergeleken ziet onze kerk er soms maar afgemat uit!

Dat soort enthousiasme zie je dan makkelijk aan voor heilig vuur! Maar zulk soort vlammen, dat komt niet per se van de Heilige Geest.

En als we de Heilige Geest, Gods cadeau aan de Kerk, het teken van zijn verbond met ons in Jezus Christus inruilen voor iets anders – hoe goed onze bedoelingen ook zijn - dan raken we onszelf kwijt. En dat is erg.

 

Daarmee wordt ook het getuigenis van de kerk onwaarachtig. Alles wat de kerk aan de wereld kan geven - en wat is dat toch veel! – wordt dan één product onder velen op de grote marktplaats van alledag. En hoe aantrekkelijk en nuttig dat product ook is, en hoe geweldig de slogan gaat zijn om het aan de man te brengen….  het wordt wat anders dan het had moeten zijn.

 

Als je de geest van de wereld in de kerk laat waaien – zelfs met goede bedoelingen – dan win je misschien de wereld voor je, eventjes dan toch, maar wat heb je daaraan als je je ziel verliest? Dat wil zeggen: je kern verliest, datgene waar het werkelijk om draait. En dát is waar de Heilige Geest voor is, waarom wij de Heilige Geest ontvangen. Zodat we onze ziel niet kwijtraken en altijd voor ogen houden wat de kern van het geloof is.

 

Laten we dus maar blijven wie we zijn. De familie van de Heer, door de Heilige Geest verbonden met Gods Liefde en Gods Waarheid. 

 

Dan worden we ook niet moe het goede te doen. De Geest biedt immers ook geen excuus om de wereld maar te laten zoals zij is. Wij zijn niet vrijgesteld van Gods geboden: d.w.z. om Hem en de naaste lief te hebben, naar vermogen moeten wij de zorg voor de naaste op ons nemen.

 

Vanuit die houding kunnen we er in vrijheid zijn voor alle mensen om ons heen – zonder bijgedachte aan macht of rendement. Zo blijven we door de Geest die wij delen verbonden met God door Jezus Christus.

 

Zo zullen wij dan leven. Wij in Hem, en Hij in ons. 

 

Amen.

 

Saturday, 6 May 2023

Vijfde Zondag in de Paastijd (A)

 

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen:
“Laat uw hart niet verontrust worden.
Gij gelooft in God,
gelooft ook in Mij.
In het huis van mijn Vader is ruimte voor velen.
Ware dit niet zo, dan zou Ik het u hebben gezegd,
want Ik ga heen om een plaats voor u te bereiden.
En als Ik ben heengegaan en een plaats voor u heb bereid,
kom Ik terug om u op te nemen bij Mij,
opdat ook gij zult zijn waar Ik ben.
Gij weet waar Ik heenga
en ook de weg daarheen is u bekend.”
Tomas zei tot Hem:
“Heer, wij weten niet waar Gij heengaat:
hoe moeten wij dan de weg kennen?”
Jezus antwoordde hem:
“Ik ben de weg, de waarheid en het leven.
Niemand komt tot de Vader tenzij door Mij.
Als gij Mij zoudt kennen,
zoudt gij ook mijn Vader kennen.
Nu reeds kent gij Hem en ziet gij Hem.”
Hierop zei Filippus:
“Heer, toon ons de Vader; dat is ons genoeg.”
En Jezus weer:
“Ik ben al zo lang bij u
en gij kent Mij nog niet, Filippus?
Wie Mij ziet, ziet de Vader.
Hoe kunt ge dan zeggen: Toon ons de Vader?
Gelooft ge niet dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij is?
De woorden die Ik u zeg, spreek Ik niet uit Mijzelf,
maar het is de Vader die, blijvend in Mij, zijn werk verricht.
Gelooft Mij:
Ik ben in de Vader en de Vader is in Mij.

Of gelooft het anders omwille van de werken.
Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u:
Wie in Mij gelooft,
zal ook zelf de werken doen die Ik doe.
Ja, grotere dan die zal hij doen, omdat Ik naar de Vader ga.

 

Beste vrienden,

In het leven hebben wij vele wegen te gaan: letterlijke wegen in de wereld en ook een geestelijke weg. Vanaf de vroegste dagen van het Oude Testament wordt het geestelijk leven voorgesteld als een reis. Soms is dit een reis die vrijwillig aangegaan wordt, soms een tocht waarop we worden meegenomen.

Het Joodse volk ging op tocht door de Rode Zee en de Woestijn op weg naar een huis, een beloofd land. Later moest datzelfde volk in ballingschap gaan. Een lange tocht de vreemde in, wachtend op het moment dat je terug kan keren om weer een thuis te vinden.

Ten tijde van de Tempel trokken de Joden daar regelmatig heen om de grote feesten te vieren. Tegenwoordig zouden we zeggen: dat was een bedevaart. En

Nog steeds, als Joden naar Israël verhuizen is dat niet zomaar een emigratie, een verhuizen van het ene naar het andere land. In het Hebreeuws wordt zo`n verhuizing aliya genoemd: een opgang naar een bijzondere plaats, een bijzondere wijze van thuiskomen.

Er is geen reis zonder doel. Niemand stapt zomaar in een willekeurige bus, trein of vliegtuig zonder enig idee waar hij terecht gaat komen. Elk reis heeft een doel. Het doel van de reis van ons leven is thuiskomen bij God.

Alles wat wij doen in de kerk en daarbuiten heeft uiteindelijk dat doel om ons leven te verenigen met dat van God.

Hier heeft Jezus het vandaag over als Hij zijn Hemelvaart aankondigt. Hij zegt:

In het huis van mijn Vader is ruimte voor velen.
Ware dit niet zo, dan zou Ik het u hebben gezegd,
want Ik ga heen om een plaats voor u te bereiden.
En als Ik ben heengegaan en een plaats voor u heb bereid,
kom Ik terug om u op te nemen bij Mij,
opdat ook gij zult zijn waar Ik ben.

Nu is er iets bijzonders aan de hand met dat woordje huis. Wij denken dan direct aan een concrete plaats. Een gebouw, met muren, ramen en een deur. Dat betekent het ook, maar hier betekent het nog meer. Het betekent hier ook wat wij huishouden zouden noemen. Het huis van de Vader betekent echter niet alleen maar een plek. De Hemel, bijvoorbeeld. Het Griekse woord betekent hier ook huishouden, het geheel van alle mensen die bij God horen, die met God verbonden zijn.

Dat is denk ik een belangrijke boodschap om te horen. We leven immers in een erg individualistische beschaving en we komen soms in de verleiding om te denken dat onze reis naar God een zaak is van de eenling die op weg gaat naar de Ene. Maar onze tocht is altijd een gezamenlijke reis, naar een gezamenlijke bestemming.

Wij hebben dus altijd een kerk nodig om te komen waar we zijn. We moeten elkaar vasthouden, elkaar ondersteunen, samen op de weg naar Hij die is, de Weg, de Waarheid en het Leven.

Amen.

 

Wednesday, 26 April 2023

Vierde Zondag in de Paastijd (A)

 

In die tijd zei Jezus:
“Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u:
wie niet door de deur,
maar langs een andere weg de schaapskooi binnengaat,
hij is een dief en een rover.
Maar wie door de deur binnengaat,
is de herder van de schapen.
Hem doet de deurwachter open.
De schapen luisteren naar zijn stem;
hij roept zijn schapen bij hun naam en leidt ze naar buiten.
En als hij al zijn schapen naar buiten heeft gebracht,
trekt hij voor hen uit,
terwijl zij hem volgen, omdat zij zijn stem kennen.
Een vreemde echter zullen zij niet volgen;
integendeel, zij zullen van hem wegvluchten,
omdat ze de stem van vreemden niet kennen.”
Deze gelijkenis vertelde Jezus hun,
maar zij begrepen niet wat Hij hun wilde zeggen.
Een andere keer zei Jezus tot hen:
“Voorwaar, voorwaar Ik zeg u:
Ik ben de deur van de schapen.
Allen die vóór Mij zijn gekomen, zijn dieven en rovers,
maar de schapen hebben niet naar hen geluisterd.
Ik ben de deur.
Als iemand door Mij binnengaat, zal hij worden gered;
hij zal in- en uitgaan en weide vinden.
De dief komt alleen maar om te stelen,
te slachten en te vernietigen.
Ik ben gekomen, opdat zij leven zouden bezitten,
en wel in overvloed.”

 

Op het internet, waar ik wel eens kom, laat zich van alles vinden. Eén account in het bijzonder volg ik erg graag. Dat is een kennis van mij en die volgt allerlei charlatans, pillendraaiers, toverkollen, Vinex-sjamanen en sterrenwichelaars die op internet hun diensten aanbieden aan goedgelovige mensen. Dat doen ze niet om niet. Integendeel: daar verdienen ze heel veel geld mee. Die kennis van mij laat dan zien welke goochelarij en andere doortrapte psychologische trucs ze gebruiken om mensen geld af te troggelen voor een ingestraalde wondersteen of een dubieus “coachingstraject”. Hij ontmaskert ze op een erg grappige manier en dat is leuk om te lezen. Toch moet ik ook wel eens zeggen als ik weer een aflevering van hem lees: we lachen om niet te moeten huilen, want eigenlijk is het verschrikkelijk dat mensen opgelicht worden met valse beloftes over heil, persoonlijke vervulling, of genezing van lichaam of geest.

Daar moest ik aan denken toen ik het evangelie van vandaag was. Een rijke tekst met veel beelden die echter ook de mogelijkheid van een groot conflict uitdrukken. We horen over de herder en de schaapsstal, de deur waardoor moet worden binnengegaan en die deur is Jezus zelf. Maar we horen ook over sluikwegen, inbrekers. Over dieven die hun hand uitstrekken naar de schapen. We zien zowel licht als duister voor ons afgebeeld.

Dit chiaroscuro - dit spel van licht en schaduw - hoort bij het evangelie dat we lezen. Dit hoort bij Johannes. Naar mate Jezus zichzelf meer en meer openbaart, steeds zichtbaarder wordt wie Hij is, worden ook de contouren van de duisternis van de gevallen wereld, de wereld die het Evangelie bestrijdt,  steeds duidelijker. We kunnen dus ook niet enkel maar over het licht spreken. Het zou mooi zijn als we enkel hoefden te spreken over de mooie dingen maar er zijn dit leven en in het christelijke leven niet alleen maar mooie dingen. We moeten licht én duister samen overwegen. Alleen sámen vormen zij een beeld waarvan wij de volheid van de boodschap kunnen vatten.

Jezus gebruikt levendige Bijbelse beelden die ook bij ons veel herkenning oproepen. Het beeld van de herder, de schapen en de schaapstal.  De herder en zijn schapen, dát is het beeld bij uitstek van de relatie tussen het Volk van God en God zelf. Zoals we nu zouden zeggen: God en de kerk of zelfs God en alle mensen. Want ieder mens staat in een relatie tot God.  

God werkt echter nooit alleen, hij roept mensen om zijn kudde te weiden. Mensen die zorg moeten dragen voor anderen. Deze moeten – zo is de Bijbelse verwachting - échte herders zijn naar het beeld van Jezus Christus. Mede door hun boodschap en hun voorbeeld brengen ze de schapen naar de volheid van het leven. Maar er zijn ook kapers op de kust. Dat is óók een Bijbelse en historische realiteit. We mogen niet doen alsof dat iets is wat eigenlijk niet gebeurt. Dan vervalsen we de boodschap en laten de luiken wijd open staan opdat er van alles binnen kan komen.

Er zijn ook mensen die niet willen voldoen aan dat beeld. Die wél verlangen naar de vachten en het vlees van de kudde, maar hun rol niet willen innemen naar het voorbeeld van Jezus Christus. Om het even scherp te stellen, geen enkele herder zal hieraan kunnen voldoen. Die lat ligt altijd te hoog. Jezus waarschuwt ons niet tegen het niet-kunnen – want niemand kan dat uit zichzelf - maar tegen het niet-willen. Tegen het werkelijk iets volledig ánders doen dan wat de Heer ons heeft voorgezegd en voorgedaan.

In het evangelie is een scherpe scheiding, er is de Herder, die ook de Deur is, Jezus Christus, en er zijn dieven en rovers. Uit de andere Bijbelse teksten kennen we ook nog de categorie van de huurlingen. Die werken wel, maar niet uit liefde. En als het spannend wordt zijn ze weg.

Wie toegang tot de kudde probeert te krijgen door een andere deur dan die van Jezus Christus, die is in het in het beste geval huurling, maar er zijn ook échte dieven. En in de geschiedenis van de kerk hebben we genoeg met dieven te maken gehad. Priesters, bisschoppen maar ook andere raadgevers en allerhande kerkelijke ambtenaren die zich door de eeuwen heen tegoed hebben gedaan aan de wereldlijke vruchten van de kerk. Dit is niet iets uit de oude geschiedenis en het is niet iets van de laatste jaren. Dieven en huurlingen zullen altijd bij ons zijn, dus moet je als kerk ook altijd waakzaam zijn.

Bij het aantreden van paus Franciscus sprak de Heilige Vader zijn hoop uit dat de kerk een arme kerk kon zijn, voor arme mensen. Bijzondere woorden. Hij gebruikt ze niet voor niets. Dat zei hij niet om armoede te verheerlijken of uit een vreemde romantische overtuiging dat het intrinsiek beter is om weinig te hebben. Armoede bij mensen is een gesel, armoede verwringt de menselijke ziel als je overal tekort aan hebt. 

Maar een kerk of welke religieuze gemeenschap dan ook die eindeloos vermogen opstapelt loopt dodelijk gevaar haar roeping te verliezen. Dat is een langzaam, sluipend proces. Je merkt er van dag tot dag niks van maar uiteindelijk sta je op een heel ander pad. Wie er een voorbeeld van wil zien hoeft maar naar onze oosterburen kijken. Er zijn daar bisdommen met miljardenvermogens aan de ene kant, maar is er geestelijk sprake van een gapende leegte.   

Maar het kan nog erger. Er zijn naast huurlingen nóg ernstigere gevallen: er zijn ook degenen die actief jacht maken op de schapen. Die hen oplichten, uitzuigen of misbruiken. We kennen de afgelopen 12-13 jaar voorbeelden genoeg, want alles wat in de duisternis verricht is zal aan het licht komen.Soms in één keer.

En zo zijn er ook mensen die aankomen met valse boodschappen om mensen te verwarren, of personen die uit ijdelheid zichzélf willen verkondigen. In het uiterste geval lopen er zelfs hele en halve criminelen rond. Net als in de rest van de wereld. Het schokt ons als wij er van horen, omdat wij het zó graag anders zouden willen zien, maar we hoeven ons niet geschokt te voelen. 

Dit is namelijk niet iets van de laatste jaren en niet iets van de voorbije geschiedenis. Jezus waarschuwt er ons al tegen. In deze wereld, in de kerk op aarde is er geen licht zonder duisternis. We vinden het bij elkaar en pas op de jongste dag wordt de oogst van het onkruid gescheiden.

Wij moeten hier ons dus niet door laten verontrusten. In de schaapsstal zijn wij beschermd als wij luisteren naar Jezus’ stem en altijd blijven opletten dat wie er ook naar ons toekomt Zíjn woorden spreekt, in Zijn naam optreedt. Jezus Christus ís de Deur, er is geen andere deur. Verleidelijk sprekende mensen die het op ons en evt. onze portemonnee voorzien hebben met nieuwe, vreemde boodschappen of doortrapte plannen kunnen ons éven op het verkeerde been zetten, dat is waar, maar zij kunnen ons niet weghouden van die deur. Zij kunnen hun medemens beschadigen, soms ernstig, maar de dief is niet groter dan de Herder.

Wie het ook is die kwaad wil, hij kan ons niet uit zichzelf weghalen uit de schaapsstal. Zij kunnen ons niet op een ander pad brengen dan datgene waar wij door Jezus Christus, vanuit Gods genade, verlicht door het Evangelie en door het geloof bevestigd op geplaatst zijn. Dat stáát.  

Laat ons hart dus nooit verontrust worden als we horen over dieven en huurlingen. Zij behoren tot de dingen die voorbijgaan. Verbinden wij ons met de Levende die heerst in de eeuwen der eeuwen. Bij Hem is leven in overvloed.  

Amen.

 

 

Saturday, 22 April 2023

Derde Zondag van de Paastijd (jaar A)

 

Beste vrienden,

Het is soms moeilijk om te preken over een bekende lezing, en misschien is het ook extra moeilijk om naar zo`n preek te luisteren. We kunnen heel makkelijk denken dat het evangelie dat we vandaag lezen voor zichzelf spreekt, dat de symboliek ons volledig duidelijk is. Wat voegt een preek dan nog toe? 

Toch, en dat is het mooie van het voorbereiden van een preek, zie je altijd dingen in een tekst die je eerder niet zag. Laten we dus meegaan met de twee leerlingen, op weg naar Emmaus. 

Ze gaan naar huis. Weg van Jeruzalem. Dáár hebben ze niks meer te zoeken. Ze waren nog bij de nasleep van de kruisiging, en ze waren er bij toen de vrouwen op de ochtend van de derde dag van het graf kwamen en vertelden dat ze de verrezen Heer hadden ontmoet. 

Maar hier zijn ze nu, weg van Jeruzalem, weg van de andere leerlingen en de vrouwen, op weg naar Emmaus. Ze kunnen niet geloven dat wat de vrouwen hebben gezegd waar is. Integendeel: ze zeggen zelfs dat ze door de vrouwen “in de war gebracht zijn”. Zelfs als er andere leerlingen bevestigen dat het graf leeg is geloven ze de vrouwen nóg niet. Ze lopen zelfs weg. Ze zeggen hun lidmaatschap van de groep van Leerlingen van Jezus op. Zoals zij het voelen is het spel voor hen klaar. Ze pakken hun koffers in en gaan op weg. 

Er wordt wel gezegd, de leerlingen lopen naar Emmaus, en dat komt omdat ze zo teleurgesteld zijn, maar er is veel meer aan de hand, dat is maar de helft van het verhaal. Ze lopen weg omdat ze niet geloven wat de vrouwen te zeggen is, zij wijzen hun ervaring af. Natuurlijk zijn ze teleurgesteld, maar ze geven alle aanwijzingen dat dit het einde niet is geen kans. Dát is het echte probleem. Ze hebben zich afgesloten voor wat het getuigenis van de vrouwen en daarmee loopt voor hen de weg dus dood. De weg naar Emmaus is geen opening naar de wereld toe, het is een impasse.

Nu was dit ongeloof op zich niet helemaal onverklaarbaar. Volgens de Joodse wet was het getuigenis van een vrouw niet rechtsgeldig. In een rechtszaak kon een vrouw niet als gelijkwaardige getuige worden opgeroepen.

We kunnen dus zien hoe radicaal de keuze van Jezus was om de vrouwen aan te stellen als de eerste verkondigers van de verrijzenis het is de wereld op zijn kop. 

Het is een radicale keuze die ook laat zien dat het in de nieuwe bedeling, in het christelijke leven, christenen gevraagd worden anders met elkaar om te gaan. En Jezus had die verwachting al, want in het Markusevangelie kunnen we lezen dat de leerlingen flink op hun kop kregen omdat ze de vrouwen niet hadden geloofd. Jezus rekent ze dat aan!

Maar de tekortkomingen van de leerlingen zijn niet het einde van het verhaal. Waar ze ook naar toe gaan, Jezus blijft bij ze. Ze herkennen hem niet, op dezelfde manier waarop ze de waarheid van wat de vrouwen hen vertelden niet erkenden, maar de waarheid breekt toch door!

De waarheid breekt door, op de manier waarop Jezus de schriften ontsluit, de waarheid breekt door in het breken van het brood. En als de waarheid erkend is dan volgt daar ook uit wat nodig is. De leerlingen keren spoorslags terug naar Jeruzalem om zich weer bij hun vrienden aan te sluiten en het verhaal dat zij zelf eerst weigerden te geloven door te vertellen.

De les voor ons is dat we niet te makkelijk moeten denken dat we het hele verhaal wel kennen, dat alles in kannen en kruiken is. Het leven is verrassender, en ingewikkelder dan dat. De waarheid die zich aan ons wil tonen komt soms uit onverwachte hoek – en we zien soms niet wat er recht voor ons staat.

Tegelijkertijd hebben wij een God die zichzelf wil openbaren, die zich niet laat intimideren door ons ongeloof, door onze eigen betweterij. Een God die ons geeft wat wij nodig hebben, een God die zich laat zien aan de vrouwen bij het Graf, aan de Ongelovige Thomas in zijn wonden, en in de leerlingen in Emmaus door het breken van het brood.

Ook wij mogen Hem ontmoeten, in het breken van het brood, en op de manier waarop hij zichzelf aan ons uitdeelt. Dat mogen we elke zondag doen, en elke zondag weer mogen we ons geloof dan ook handen en voeten geven, en op pad gaan naar de plek waar we nodig zijn.

Amen.