Solonaise

 

In die tijd kwam er eens een melaatse bij Jezus,
die op zijn knieën viel en Hem smeekte:
“Als Gij wilt kunt Gij mij reinigen.”
Door medelijden bewogen, stak Hij de hand uit,
raakte hem aan en sprak tot hem:
“Ik wil, word rein.”
Terstond verdween de melaatsheid en was hij gereinigd.
Terwijl Hij hem wegstuurde, vermaande Hij hem met klem:
“Zorg ervoor, dat ge aan niemand iets zegt,
maar ga u laten zien aan de priester
en offer voor uw reiniging wat Mozes heeft voorgeschreven,
om ze het bewijs te leveren.”
Eenmaal vertrokken
begon de man zijn verhaal overal in het openbaar te vertellen
en ruchtbaarheid aan de zaak te geven,
met het gevolg,
dat Jezus niet meer openlijk in de stad kon komen,
maar buiten op eenzame plaatsen verbleef.
Toch kwamen de mensen van alle kanten naar Hem toe.

Beste mensen

Ik las vandaag/gisteren over een nieuw woord. Het Nederlands is een hele creatieve taal en veel mensen verzinnen nieuwe woorden voor nieuwe situaties en sommigen daarvan zijn heel mooi gevonden.

Het woord dat ik hoorde was ‘solonaise’, dat is als je in je eentje carnaval viert. Geen polonaise samen met andere mensen, maar een solonaise. In je uppie.

Hoe mooi het woord ook is, en ik vind hem echt heel goed gevonden, het is ook een beetje een verdrietig woord. Carnaval kun je niet in je eentje vieren, dat doe je met andere mensen samen. In je eentje gek doen is gewoon niet leuk.

Ik moest aan dat woord denken toen ik de preek aan het schrijven was. We hebben gehoord over de melaatse man die Jezus ontmoet en genezen wordt en dat verhaal niet voor zichzelf kan houden.

Als je melaats bent in de tijden van de Bijbel, of een huidziekte had, dan moest je geïsoleerd leven. Je mag niet meedoen met de polonaise als het carnaval is, je mag niet samen met mensen eten. Je móet alleen blijven. Een solonaise. Dat is een nare manier om door het leven te moeten.

Maar hij blijft niet alleen er is iemand onderweg die zijn isolement doorbreekt, letterlijk. En dat is Jezus. En hoe doet Hij dat? Door hem aan te raken.

We hebben het vaak over de woorden van Jezus, wat hij gezegd heeft en wat dat betekent. Maar vaak is wat je doet dubbel zo belangrijk. Jezus raakt hem aan. Die aanraking geneest, maar belangrijker nog: maakt een einde aan het isolement. Dat is er niet meer vanaf dat moment.

De zieke man is niet alleen maar genezen hij is terug in de mensenwereld en mag weer meedoen. Geen solonaise meer, maar polonaise, meedoen met het feest, meedoen met het leven!

Als dat gebeurt als dat kan, dan wil je dat verhaal ook delen, net zoals je het leven wil delen met andere mensen!

Jezus heeft wel gezegd dat hij het een beetje voor zichzelf moest houden, maar ja, die opdracht daar kun je je niet goed aan houden. Ik denk ook niet dat de man echt iets verkeerds doet.

De Nederlandse vertaling suggereert dat hij zijn mond een beetje voorbij praat maar dat is nog maar de vraag.

U weet dat ik u zo weinig mogelijk lastig valt met wat er precies in het Grieks staat, maar soms is dat even belangrijk. Hier maakt dat denk ik uit, want het woord dat Markus gebruikt voor ‘vertellen’ gebruikt hij normaal als hij het heeft over verkondiging.

De genezen man doet zijn verhaal net zoals Jezus en de leerlingen hun verhaal doen. Er is eigenlijk geen groot verschil meer. Zo is onze zieke man die afgezonderd leefde definitief er bij gaan horen. Als Hij zijn verhaal niet gedaan had, was dit wonder misschien niet eens in de Bijbel terechtgekomen!

Zo is Hij na 2000 jaar zelfs bij ons gaan horen!

Wat betekent dit  verhaal dan voor ons?

Ook om ons heen vinden we veel eenzaamheid, we hebben er misschien zelf ook last van. Als we onszelf eenzaam voelen zijn wij in dat gevoel zelf niet alleen, dan weten we ook hoe anderen zich voelen.

Ik zou u willen vragen, we kunnen nu moeilijk bij elkaar komen, er zijn geen polonaises dit jaar. En dat is verdrietig. Maar samenzijn, contact zoeken, kan altijd in aangepaste vorm.

Blijf contact zoeken met andere mensen, zeker degenen waarvan je al een tijd niks gehoord hebt, die hebben het wellicht het meeste nodig! Bel, schrijf, klets op Facebook. Zo blijven we elkaar “aanraken” ook op afstand, en genezen wij elkaar van de ziekte van eenzaamheid.

Amen.

 

 

Iedereen Zoekt Je!

 In die tijd toen Jezus uit de synagoge kwam,
ging Hij met Jakobus en Johannes
naar het huis van Simon en Andreas.
De schoonmoeder van Simon lag met koorts te bed; zij spraken Hem aanstonds over haar.
Hij ging naar haar toe,
pakte ze bij de hand en deed haar opstaan;
zij werd vrij van koorts en bediende hen.
In de avond, na zonsondergang,
bracht men allen, die lijdend of bezeten waren bij Hem.
Heel de stad stroomde voor de deur samen.
Velen, die aan allerhande ziekten leden, genas Hij
en Hij dreef tal van geesten uit,
maar Hij liet niet toe dat de boze geesten spraken, omdat zij Hem kenden.
Vroeg, nog diep in de nacht, stond Hij op,
ging naar buiten en begaf zich naar een eenzame plaats,
waar Hij bleef bidden.
Simon en diens metgezellen kwamen Hem achterop
en toen ze Hem gevonden hadden, zeiden ze:
“Iedereen zoekt U.”
Hij antwoordde hun:
“Laten we ergens anders heen gaan,
naar de dorpen in de omtrek,
opdat Ik ook daar kan prediken.
Daartoe immers ben Ik uitgegaan.”
Hij trok door heel Galilea,
predikte in hun synagogen
en dreef de boze geesten uit.

  

Beste mensen,

Toen ik de preek voorbereidde viel mijn oog op de woorden van Job uit de eerste lezing:

Mijn dagen verschieten sneller dan een weversspoel,
ze lopen af, de draad is ten einde.
Bedenk dat mijn leven een ademtocht is,
dat mijn ogen het geluk niet meer zullen zien.

Ik denk dat dat voor veel mensen herkenbare woorden zijn. Kruipen de uren niet langzaam vooruit, of schieten we juist door de weken heen. Hebben we nog greep op ons bestaan? Leven wij zelf of worden we geleefd door crisissen en omstandigheden die ons raken?

Deze jaren zijn voor velen tijden van eenzaamheid, maar wij zijn in onze pijn en onze vragen niet alleen.

Wij zijn verbonden met mensen als Job, mensen zoals de bewoners van de stad Kafarnaum. We zijn getroffen door ziekte, door pijn. Door de eenzaamheid die ziekte en gebrek met zich meebrengen. Door de eenzaamheid en het gevaar dat de maatregelen tegen de ziekte die nu heerst met zich meebrengen.

Zelfs boze geesten zijn niet ver meer van ons weg. U heeft misschien gemerkt dat het voor steeds meer mensen moeilijk wordt om fantasie en werkelijkheid, waarheid en leugen van elkaar te scheiden, of dat mensen die altijd een fatsoenlijk leven leiden nu opeens hun toevlucht zoeken in rellen en geweld. Alsof de pijn die je zelf voelt beter wordt als je een ander verwondt, of zijn bezittingen beschadigt! Dat is wat boze geesten doen, je afsluiten voor de werkelijkheid zodat de waarheid je niet meer zomaar kan bereiken. Zorgelijk.

U hoort het al de wereld van Job, de wereld van Kafarnaum – ik stel het me een beetje voor als Scheveningen, Vlissingen of IJmuiden – ligt minder ver van ons vandaan dan we misschien denken.  Ook op doodgewone plekken kunnen hele bijzondere dingen gebeuren, daar hebben we vorige week over gehoord, in de synagoge van Kafarnaum geneest Jezus een verwarde man, Hij laat zien dat Hij macht heeft over het kwaad – datzelfde kwaad dat ons zo vastzuigt en onoverwinnelijk lijkt.

Nu komt Hij naar buiten en wie Hij is en wat Hij doet gaat rond als een lopend vuur. Zieken worden genezen, de boze geesten hebben geen kans. Relschoppers leggen hun stenen terug waar ze ze gevonden hebben.

En dan gebeurt er iets bijzonders.

Na de grote ronde van genezingen trekt Jezus zich terug om te bidden, dat doet Hij vaak voordat er een nieuwe weg moet worden ingeslagen . Als Hij daar klaar mee is , zeggen de leerlingen: “Iedereen zoekt u”

“Iedereen zoekt u”. Dat is niet alleen een constatering maar ook een beetje een opdracht, een aansporing. “Jezus, leuk en aardig dat je telefoon uit had gezet, maar weet je wel niet, hoeveel mensen naar jou op zoek zijn, er is werk te over Jezus. Iedereen zoekt je!”

“Iedereen zoekt je”, dat is niet alleen een aansporing maar ook een soort compliment. “Iedereen wil een stukje van je, je bent een belangrijk man geworden Jezus. In één klap zet je Kafarnaum op de kaart. Iedereen zal je komen opzoeken. En misschien is dat wat de leerlingen ook wel denken. Laten we hier maar een indrukwekkend huis kopen, een leegstaande pastorie of zo. Met zo`n koperen naamplaat  aan de deur met in sjieke letters:  “Jezus, gesprekken enkel op afspraak”.

Met elke dag lange rijen in de straat! En de leerlingen kunnen dan ook een beetje belangrijk door de straat lopen, en dat de mensen dan zeggen: “Kijk! Dat is de assistent van dokter Jezus, zorg er maar voor dat je het goed met hem kan vinden, anders sta je zo twee, drie maanden langer op de wachtlijst!”

U hoort het al beste mensen. Dat is niet waar Jezus voor komt. Hij wil mensen tot de waarheid brengen, niet alleen in mensen in Scheveningen of IJmuiden of Kafarnaum, en dat hij dan zegt. Hier zet ik me neer en de mensen komen wel naar mij toe, dat beetje moeite moeten ze er maar voor over hebben.

Nee. Nee.

Zo gaat dat niet gaan.

Jezus is de Goede Herder, op zoek naar de verloren schapen, niet een gezeten arts waar mensen maar naar toe moeten komen. En voor op de wachtlijst moeten.

Want er is niet alleen pijn in Kafarnaum, er is een wereld vol mensen die verloren lopen, niet weten waar ze heil en genezing moeten vinden. Als je Jezus nooit tegenkomt, hoe moet je dan weten wie hij is? Jezus is er voor iedereen of Hij is er voor niemand.

Zo gaat Hij op weg, om te vinden wat verloren was. Niet alleen voor de mensen hier, de mensen daar of de mensen die hetzelfde dialect praten als Hem, maar de hele wereld in. En na de Hemelvaart zal het de beurt zijn aan de leerlingen om uit te gaan op zoek naar mensen die pijn voelen, leegte, wiens dagen maar nooit op lijken te houden.

En zijn wij hier, als kerk, samen op deze plek. En het is niet gek dat wij ook wel eens denken: “onze deur staat toch open, de mensen kunnen ons vinden als ze willen”, maar we moeten ook hier het voorbeeld van Jezus in ons laten werken. Uitgaan, de wereld en uitnodigend zijn tegen anderen. Niet dat we op een vervelende manier reclame gaan maken, of zieltjes winnen, maar dat duidelijk is wie we zijn, wat we doen, dat onze vreugde en vriendelijkheid aanstekelijk is.

We hebben immers geen geheime leer en we komen niet samen in een tempel waar alleen ingewijden mogen komen. Integendeel!

Dat als iemand iets vraagt over ons geloof over onze kerk, over Jezus, dat we dan niet stilvallen of gaan stotteren, maar wat kunnen zeggen. Het hoeft geen verhandeling te zijn, of lezing. Maar een gesprek van mens tot mens. Wie weet wat er uit zo`n ontmoeting groeit.

Zo blijft het vuurtje brandend. Zo geven we het verhaal van Jezus door, ook zo blijft Jezus gaan, van land tot land, op zoek naar wie verloren loopt.

Amen.

Woorden van Kracht

 

In die tijd kwamen Jezus en zijn leerlingen in Kafarnaüm,
en op de eerstvolgende sabbat ging Hij naar de synagoge,
waar Hij als leraar optrad.
De mensen waren buiten zichzelf van verbazing over zijn leer,
want Hij onderrichtte hen niet zoals de schriftgeleerden,
maar als iemand, die gezag bezit.
Er bevond zich in hun synagoge juist een man,
die in de macht was van een onreine geest
en luid begon te schreeuwen:
“Jezus van Nazaret, wat hebt Gij met ons te maken? Ge zijt gekomen om ons in het verderf te storten.
Ik weet wie Gij zijt: de Heilige Gods.”
Jezus voegde hem toe:
“Zwijg stil en ga uit hem weg.”
De onreine geest schudde hem heen en weer,
gaf nog een luide schreeuw en ging uit hem weg.
Allen stonden zo verbaasd dat ze onder elkaar vroegen:
“Wat betekent dat toch?
Een nieuwe leer met gezag!
Hij geeft bevel aan de onreine geesten en ze gehoorzamen Hem.”
Snel verspreidde zijn faam zich naar alle kanten

 

Misschien kent u de uitdrukking: “witte ruis”. Dat betekent in de communicatie dat mensen iets zeggen dat inhoudelijk lijkt terwijl er eigenlijk niks concreets wordt uitgesproken. Vooral politici zijn hier heel goed in, en dat is niet gek. Als je plotseling het vuur aan de schenen wordt gelegd door een journalist kun je beter iets zeggen dat niet zoveel betekent dan dat je begint te hakkelen en stil valt, terwijl de journalist dan tijd krijgt om nog meer nare vragen te stellen.

Het is makkelijk om vele woorden te spreken. Sommige mensen doen niets anders! Maar niet alle woorden zeggen even veel… En bepaalde bijdragen zeggen zelfs niks. We kennen voorbeelden te over van woorden die weinig zeggen, er worden kranten en tijdschriften mee volgeschreven. Hele toespraken en vergaderingen verdwijnen herinneringsloos in het grote niets. Woorden zonder werking.

Maar er zijn ook woorden die veel gevolgen hebben.

Sommige woorden en gebaren hebben wel degelijk effect, ten kwade en ten goede.  Ook daar kennen we veel voorbeelden van. Negatieve voorbeelden zijn er te over: als je baas zegt dat er geen plek meer voor je is, of nog erger:  als de Belastingdienst zegt dat je gefraudeerd hebt en je je daar niet tegen mag verweren. Of als relschoppers dreigen dat ze veel schade aan onze stad gaan aanrichten.

Dat zijn woorden die angst oproepen, woorden die ons klein maken. Woorden als wapens. Taal als een steen door de ruit.

Positieve voorbeelden ook: als iemand je een compliment geeft, of gewoon zegt dat ze blij zijn om je te zien. Dat je hoort dat je welkom bent. Of hier veilig mag zijn. Misschien zegt iemand wel dat hij of zij van je houdt. Waardevolle woorden zijn dat. Kostbare woorden. Woorden waar je je  leven lang op kan bouwen.

In het Evangelie komen we Jezus tegen in de synagoge van Kafarnaüm, en de synagoge was een plaats waar ook veel gesproken werd. We horen dat de meeste woorden er misschien niet zo veel toe deden. We lezen dat Jezus “met gezag sprak”, niet zoals de Schriftgeleerden.  En wat betekent het dat Jezus “met gezag spreekt”? Dan gebruik je woorden die doen wat ze zeggen! Dan zeg je misschien wel wat minder dan de kletskampioenen op radio en televisie, maar wát je zegt telt.

Jezus Christus is het Woord van God, en als dat Woord spreekt dan gebeuren er dingen. Dan begrijpen mensen opeens waar het in de kerk écht om gaat, dan worden mensen bevrijd van angst en onzekerheid, bevrijd van kwaad dat ons bedrukt en ons in de macht houdt. Als Jezus spreekt zien en horen we dat alle boze geesten in ons leven die zo onoverwinnelijk en machtig leken kunnen verdwijnen als een schaduw in een zoeklicht. Als wij willen blijven luisteren naar de woorden van Jezus, die in ons leven verinnerlijken dan krijgen we dat ook te zien, dan maken we dat mee.

En misschien, dat hoop ik toch, maken dan ook onze woorden het verschil. Dat wij veel woorden van steun van genegenheid, van solidariteit mogen spreken. Woorden van kracht die mensen sterken in moeilijke tijden. Woorden van geloof, hoop en liefde. Woorden die mensen bevrijden van de “boze geesten” die in hen wonen.

Dat zal vast niet elke dag lukken, maar zoals dat met alles het geval is: waar je je elke dag in oefent, daar word je er beter in.

Dan houden we ons ver van witte ruis (en in de katholieke kerk heet dat misschien “geel-witte ruis”) en kunnen we met geïnspireerde woorden, woorden van kracht, woorden die bezielen allen sterken die dat nodig hebben.

Dan kunnen wij tot zegen zijn in ons land, in deze moeilijke tijd. Door Christus onze Heer.

Amen.